بررسی تاثیر پخش سیلاب بر شاخص‌های زیستی گیاهان در ایستگاه آبخوانداری کوثر

سامانه‌های پخش سیلاب، یکی از موثرترین روش‌ها برای بهره‌ برداری از اراضی مناطق خشک و نیمه خشک است که علاوه بر کاهش خطر سیلاب موجب تغذیه سفرۀ آب زیرزمینی و اصلاح و احیا اراضی تخریب یافته می‌ شود. هدف از انجام پژوهش حاضر، اندازه‌ گیری و مقایسه شاخص‌ های زیستی از جمله تنوع، ترکیب، غنا و یکنواختی گونه ‌ای در اثر پخش سیلاب در شبکۀ بیشه زرد یک گربایگان فسا و قطعه شاهد است. نمونه‌ برداری به روش تصادفی- نظام‌ مند از هفت نوار یا ترانسکت m150 انجام شد و از شاخص ‌های زیستی مانند تنوع، غنا، یکنواختی، تراکم و ترکیب گونه‌ ای بهره ‌گیری شد. تعداد شش نوار در شبکه پخش سیلاب بیشه زرد یک و یک ترانسکت در منطقه شاهد مستقر شد. در هر ترانسکت 15 واحد نمونه m22 به فاصله m10 از همدیگر و جمعا 105 واحد نمونه در بهار سال 1402 انجام شد. تیپ‌ های گیاهی گونه ‌ها بر اساس رده ‌بندی رانکیائر در منطقه پخش سیلاب و شاهد تعیین شدند. غنا و تنوع گونه‌ ای به‌ ترتیب با استفاده از شاخص ‌های مارگالف و منهینیک و شاخص ‌های شانون-وینر و سیمپسون و یکنواختی با استفاده از شاخص هیل تعیین شد. برای تعیین شاخص ‌های زیستی از نرم افزار past استفاده شد. نتایج نشان داد که از نظر مقدار شاخص‌ های تنوع زیستی بین نوارهای پخش سیلاب بیشه زرد یک و شاهد تفاوت معنی‌ داری در سطح 1% وجود دارد. به ‌طور کلی نتایج به‌ دست آمده نشان داد که بعد از گذشت حدود 42 سال از اجرای پخش سیلاب در منطقه، تاثیرهای مثبت آن بر شاخص‌ های تنوع زیستی کاملا مشهود است. با اجرای پخش سیلاب، شرایط رویشگاهی خاصی ایجاد می‌ شود که با فراهم آوردن رطوبت خاک و افزایش مواد محموله، لاشبرگ و هوموس موجب افزایش مقادیر شاخص‌ های زیستی نسبت به شاهد می‌ شود. از نتایج پژوهش حاضر می‌ توان در حفظ تنوع گیاهی و حفظ ذخایر ژنتیکی بهره برد.

investigation of the impact of flood spreading on the biological indices of plants in the kowsar aquifer station

in recent years, flood-spreading systems have emerged as one of the most effective methods forland utilization in arid and semi-arid regions. these systems operate by directing excess waterfrom rivers or reservoirs onto agricultural land, facilitating soil infiltration. this practice not onlyenhances soil moisture and improves crop yields but also mitigates flood-related hazards, raisesgroundwater levels, and rehabilitates degraded lands. the present study aimed to assess the impactof flood spreading on biological indicators specifically, species diversity, composition, richness,and uniformity to support vegetation restoration and land improvement in the arid and desertregion of garbaygan, fasa. this research was conducted in the bisheh-zard 1 flood-spreadingnetwork and a control plot (without flood spreading). biological indicators (diversity, richness,uniformity, density, and species composition) were evaluated using a random-systematicsampling method along seven 150m transects. six transects were placed within the bisheh-zard1 flood-spreading network across six strips, while one transects was positioned in the control area.in each transect, 15 sample units of 2m2 were established at 10m intervals, yielding a total of 105sample units collected in the spring of 2023. the biological types of species were classifiedaccording to raunkiaer’s system in both flooded and control areas. species richness and diversitywere assessed using the margalef and menhinick indices, while the shannon-wiener and simpsonindices were applied to measure diversity. uniformity was determined using hill’s index. pastsoftware was utilized for the analysis of biological indices. the results revealed a statisticallysignificant difference (p<0.01) in biodiversity indices including species diversity, richness,uniformity, density, and species composition between the strips within the bisheh-zard 1 floodspreadingnetwork and the control area. these findings highlight the positive impact of floodspreadingsystems on biodiversity and provide valuable insights for ecosystem management andland restoration strategies in arid environments.