بررسی تاثیر شدت‌های مختلف چرای دام بر کمیت و کیفیت تولید مراتع وکربن خاک در منطقة خبر بافت

پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات کمیت و کیفیت تولید مراتع زیر چرای دام بر کربن خاک بوته‌­زارهای نیمه‌‏خشک انجام شد. ‏در سه منطقه قرق، چرای متوسط و چرای شدید 3 ترانسکت 100  متری با فاصله  50 متر از هم انداخته و در طول هر ترانسکت 10 پلات مستقر شد. برای مقایسه شدت های مختلف چرایی از نظر متغیرهای کربن خاک، تولید سالانه، پروتئین، دیواره سلولی منهای همی‌سلولز و انرژی متابولیسمی از تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون حداقل اختلاف معنی‌دار بهره‌گیری شد. ارتباط کربن خاک و تولید سالانه با شاخص‌های کیفیت تولید با آزمون همبستگی پیرسون بررسی شد. تحلیل واریانس نشان داد که مناطق قرق، چرای متوسط و چرای شدید از نظر تولید سالانه، پروتئین، انرژی متابولیسمی و دیواره سلولی منهای همی‌سلولز اختلاف معنی‌داری با یکدیگر دارند (p<0/05)، اما اختلاف معنی داری بین سه منطقه از نظر کربن خاک مشاهده نشد. تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که در منطقه قرق، تولید سالانه با شاخص‌های کیفیت تولید رابطه مثبت و معنی‌ دار و در منطقه چرای شدید رابطه منفی و معنی­‌داری دارد (p<0/01). رابطه معنی‌ داری کربن خاک و تولید سالانه (p<0/05) و شاخص‌های کیفیت تولید (p<0/05) در منطقه قرق مشاهده شد. در منطقه چرا، کربن خاک با تولید رابطه مثبت و معنی‌ داری ضعیفی دارد (p<0/05). گونه artemisia aucheri به ترتیب با شاخص اهمیت 0/158 و 0/275 مهم ترین گونه در مناطق قرق و چرای متوسط بود و گونه bromus tectorum با شاخص اهمیت 0/358 مهمترین گونه در منطقه چرای شدید بود. تولید سالانه و کیفیت تولید شاخص‌های مناسبی برای پیش‌بینی نوسان کربن خاک در عملیات مدیریتی نیستند، زیرا این متغیرها عکس‌العمل متفاوتی نسبت به مدیریت چرا نشان دادند. با توجه به تاثیر مدیریت چرا بر دیگر کارکردهای بوم‌ نظام، برای مدیریت پایدار بوم نظام های مرتعی، پیشنهاد می ‌شود ارتباط کمی و کیفی تولید با دیگر کارکردهای مرتعی نیز بررسی شود.

investigation of different grazing intensities on rangeland production quality and quantity and soil carbon in khabr rangelands of baft

introductionrangeland provides numerous ecosystem goods and services. most rangeland managementdecisions focus on forage production, and this can lead to the loss of other rangeland ecosystemservices. one of those services is carbon sequestration, the removal of carbon dioxide from theearth's atmosphere and its storage in the ground. rangeland, which covers approximately half ofterrestrial ecosystems, is one of the most important sinks for atmospheric carbon dioxide.photosynthesis, respiration and decomposition are the main processes in the ecosystem thatdetermine how carbon is stored in the soil. anthropogenic activities like livestock grazing cansignificantly alter soil carbon storage. unfortunately, human activities have resulted in lower soilcarbon and increased global climate change. livestock grazing is one of the most significantfactors affecting the structure and functioning of ecosystems. grazing livestock can affect theamount of carbon in the soil through reduced vegetation cover, altered species composition, soildegradation, urination and defecation. on the other hand, changes in the quantity and quality offorage production by livestock grazing have a strong effect on the welfare of the beneficiaries.consequently, knowledge of the relationship between forage production and other ecosystemgoods and services such as soil carbon is essential to the sustainability of ecosystems. it isimportant to study the quantity and quality changes in rangeland production in relation to differentlivestock grazing intensities on soil carbon. however, this information can assist range managersin providing techniques to promote soil carbon storage. the purpose of the study is 1) to determineannual forage production in rangelands at different grazing intensities, 2) to study the quality ofrangeland forages produced, 3) to assess soil carbon content at different grazing intensities, and4) to assess the relationship between rangeland production and soil carbon content at differentgrazing intensities.