تاثیر مدیریت زراعی بر ویژگی‌های رشدی گیاه فراموش شده شاهدانه (.cannabis sativa l) در اقلیم نیمه‌خشک

کمبود آب مهمترین عامل حیات پوشش گیاهی در مناطق بیابانی است. کاشت گیاهان زراعی مقاوم به خشکی و روش‌های مدیریت آن ضمن دستیابی به عملکرد قابل قبول، موجب توسعه پوشش گیاهی و کنترل بیابان‌زایی در این مناطق می‌شود. بدین منظور آزمایشی در مزرعه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. در پژوهش حاضر تیمارهای مورد مطالعه شامل تاریخ کاشت در سه سطح 23 اردیبهشت، 7 و 22 خرداد به‌عنوان کرت اصلی و تراکم گیاه در سه سطح 22/2، 11/1 و 7/4 بوته در مترمربع به‌عنوان کرت فرعی بودند. ویژگی‌ها فنولوژیک شامل تعداد روز تا سبز شدن، روز تا گلدهی، روز تا شروع دانه‌بندی، روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، طول دوره رویشی، طول دوره زایشی، طول دوره گلدهی و ویژگی‌های ریخت‌شناسی شامل ارتفاع بوته، تعداد انشعابات ساقه اصلی، قطر ساقه و عملکرد دانه مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن بود که اثر تاریخ کاشت بر تمام صفات مورد مطالعه به‌جز قطر ساقه معنی‌داری بود. همچنین تاثیر تراکم بوته بر ویژگی‌های ریخت‌شناسی، تعداد روز تا گلدهی بوته‌های ماده، روز تا شروع دانه‌بندی، روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، طول دوره رویشی، طول دوره گلدهی و عملکرد دانه معنی‌دار شد. تاخیر در کاشت از 23 اردیبهشت به 22 خرداد، طول دوره مراحل فنولوژیک و رشد رویشی شاهدانه را کاهش معنی ‌داری داد و در پایان موجب کاهش 48% عملکرد دانه شد. همچنین افزایش تراکم از 7/4 به 22/2 بوته در مترمربع، ضمن تاخیر در گلدهی، عملکرد دانه را 15/4% افزایش داد.

the effect of agronomical management on the growth characteristics of the forgotten cannabis (cannabis sativa l.) plant in the semi-arid climate

introductionharsh ecological conditions, including water scarcity, have limited vegetation life in desert areas.consequently, the cultivation of drought-resistant plants compatible with desert areas and theirexpansion, while creating suitable vegetation, increases biodiversity, controls desertification andis oriented towards the sustainability of desert ecosystems. cannabis is a drought-tolerant plantwhich, because of its great genetic diversity, has the ability to grow in different climates,particularly in semi-desert areas. appropriate agricultural management enhances the vegetation,production and productivity of agricultural products. in this context, it is important to studyplanting date and plant density as factors impacting production. planting dates must be chosen toallow sufficient time for each stage of growth and development. the use of optimal plant densitymay improve plant growth and increase plant yield by reducing intra-plant competition. resultsof search on two densities of cannabis plants of 8 and 16 plants per m-2 in birjand, the highestseed yield was obtained from a density of 16 plants per m-2. finding on densities of 50, 150, and250 plants per m-2 in mashhad, and 30, 90, and 150 plants per m-2 in shirvan reported that as thedensity of cannabis plants increased, the flowering date decreased in both regions. given the aridand semi-arid climate of south khorasan, planting plants compatible with the climate of theregion, such as cannabis, can increase vegetation cover while producing an acceptable yield. theobjectives of the current research are to study the effect of agricultural management on the growthcharacteristics of the forgotten cannabis plant in semi-arid climate of birjand.