پهنه‌بندی گستره خطر فرونشست زمین با بهره‌‎گیری از تداخل‌سنجی راداری (مطالعه موردی: دشت کاشمر و خلیل‌آباد)

اندازه‌گیری رخداد فرونشست در مقیاس وسیع به دلیل نرخ کند و بطئی آن چالش‌برانگیز است و نیاز به فنّآوری‌های پیشرفته دارد. اولین پیامد جبران ناپذیر این پدیده مخرب، کاهش عمق مخزن آبخوان ها است. به دلیل استخراج بیش‌ازحد منابع آب زیرزمینی و افت سطح پیزومتری در بسیاری از آبخوان‌های کشور، فرونشست زمین با سرعت‌های مختلف در حال رخ دادن است. روش تداخل سنجی راداری با پنجره مصنوعی در مناطقی که اطلاعات ژئودزی زمینی کافی موجود نیست، جابجایی در راستای قائم را به خوبی و در گستره وسیع نمایش می دهد. در پژوهش حاضر از تصاویر جدید sentinel1a مربوط به سال‌های 1394 تا 1397 برای بررسی نرخ فرونشست استفاده شد. منطقه مورد مطالعه دشت‌ کاشمر و خلیل آباد است. پس از اطمینان از همبستگی زیاد تصاویر، تداخل نگار اولیه تهیه شد. سپس با بهره گیری از روش کوتاه ترین خط مبنای مکانی و زمانی، فازهای غیرضروری حذف گردید. در پایان فاز جابجایی محاسبه و به مولفه قائم تبدیل گردید. نتایج نشان داد این منطقه در بیشترین حالت 17 سانتیمتر در سال فرونشست دارد و بیشتر در حومه جنوب غرب شهر کاشمر و مناطق غربی دشت خلیل آباد متمرکز است. به دلیل ناهمگن بودن نرخ فرونشست، این منطقه مستعد شکل گیری شکاف های طولی و شق است. نقشه پایانی به‌دست‌آمده می تواند به مدیران سازمانی و برنامه ریزان منابع اراضی و خاک درزمینهحفاظت و مدیریت منابع آبی و مخاطرات طبیعی و جلوگیری از تخریب سرزمین کمک شایانی نماید.

Mapping Land Subsidence Hazard through InSAR (Case study: Kashmar and Khalil Abad plain)

Measuring of subsidence is often challenging due to the gradual occurrence in largescale, and advanced measuring techniques are required. The first foresighted consequence of this catastrophic phenomenon is irreversible loss of aquifer reservoir. Subsidence is downward motion of the earth's surface with negligible horizontal vector component. Subsidence is occurring with different rates in many aquifers of the country constantly, because of excessive extraction of groundwater for years which causes lowering of the water table. Increasing the intensity of this phenomenon in recent years requires modern methods of measuring subsidence. InSAR technique can be strongly powerful that can extract vertical component in large extent, especially in areas with insufficient geodetic data. In this study, new Sentinel1A imagery from 2014 to 2018 were used to examine the subsidence rate in the Kashmar and Khalil Abad plain. According to the high correlation between pair images, basic interferograms was calculated. Then, using SBAS method unnecessary phases were removed. Thereafter, the displacement phase was calculated and converted to the vertical component. Maximum subsidence rate is observed near the southwest suburb of Kashmar city and western part of Khalilabad plain. Results indicate that the Kashmar and Khalilabad plain was encountered maximum of 17 cm downward movement annually. Due to uneven and heterogeneous subsidence, the area has susceptibility for formation of longitudinal cracks. Final map can be used to control and manage water resources and prevent natural hazards and desertification