تاثیر گیاهان پوششی بر رشد علف‌های‌ هرز و عملکرد بنه زعفران (crocus sativus l.) در شهرستان نکا

کشت گیاهان پوششی بصورت مخلوط با گیاه زراعی می تواند به عنوان روشی غیرشیمیایی برای کنترل علف های هرز، و درجهت حفاظت از محیط زیست و کشاورزی پایدار در مزارع زعفران در اولویت قرار گیرد.پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر انواع گیاهان پوششی بر تراکم و زیست توده علف‌های هرز مزرعه زعفران به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار واقع در شهرستان نکا در سال 1401 اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی اعمال شده در مزرعه زعفران شامل: کشت گیاهان پوششی شبدر ایرانی (trifolium resupinatum)، جو (hordeum vulgare)، شنبلیله (trigonella foenum – graecum l.) و کلزا (brassica napus)، تیمار عدم وجین و بدون کشت گیاه پوششی (شاهد اول) و وجین علف‌های هرز و بدون کشت گیاه پوششی (شاهد دوم) بودند. صفات تراکم و زیست توده علف‌های هرز پهن‌برگ و باریک‌برگ، تراکم علف هرز غالب در مزرعه و شاخص تنوع گونه‌ای شانون وینر و همچنین اندازه‌گیری صفات مربوط به عمکرد بنه زعفران شامل تعداد بنه دختری، عملکرد کل بنه دختری، متوسط وزن بنه دختری، متوسط قطر بنه و عملکرد بنه در گروه‌های وزنی مختلف در واحد متر مربع بود. نتایج نشان داد که با کشت گیاه پوششی جو، کمترین تراکم و زیست توده علف هرز مشاهده شد؛ بطوری که کشت آن به ترتیب موجب کاهش 96 و 88 درصدی زیست توده علف هرز پهن‌برگ و باریک‌برگ شد. علاوه ‌براین، در بین گیاهان پوششی، بیشترین تنوع گونه‌ای علف هرز مربوط به کلزا و کمترین تنوع مربوط به جو به ترتیب برابر با 0.93 و 0.43 می‌باشد. با مقایسه گیاهان پوششی بیشترین عملکرد کل بنه دختری مربوط به کلزا، شبدر، شنبلیله و سپس جو به ترتیب معادل 1273.9، 1243، 1234.8 و 1175.2 گرم در متر مربع بود و بیشترین عملکرد کل بنه، متوسط وزن بنه و عملکرد بنه بالای 8 گرم با کشت گیاه پوششی کلزا بدست آمد که نسبت به شاهد بدون وجین به ترتیب معادل 6، 79 و 14 درصد افزایش نشان داد. بطور کلی، هرچند که با اعمال وجین علف هرز شاخص‌های عملکرد بنه زعفران در این تیمار نسبت به سایر تیمارها برتری داشت، اما این نکته را باید مد نظر داشت که با کشت گیاهان پوششی ضمن پایداری و حاصلخیزی نظام تولید در درازمدت، مزیت اقتصادی بالاتری را در نهایت برای کشاورز به همراه دارد.

the effect of cover crop on weed growth and saffron (crocus sativus l.) corm yield in neka

integrating cover plants with crops can be prioritized as a non-chemical method for weed control, promoting environmental protection and sustainable agriculture in saffron fields. this study aimed to examine the impact of cover crops on weed density and biomass in a saffron field using a randomized complete block design with three replications conducted in neka in 2022. the experimental treatments applied in the saffron farm included: cover crop planting of persian clover (trifolium resupinatum), barley (hordeum vulgare), fenugreek (trigonella foenum - graecum l.), rapeseed (brassica napus), treatment of no weed control with cover crop (control 1) and weeds control with no cover crop (control 2). the measured traits encompassed the density and biomass of both broad-leaved and narrow-leaved weeds, the predominant weed density within the field, the shannon-wiener species diversity index, and performance indicators of saffron corms. these indicators included the number of daughter corms, total daughter corm yield, average daughter corm weight, average corm diameter, and corm yield across various weight groups per square meter. the results showed that barley cover crop cultivation treatment has the lowest density and biomass of broad-leaved and narrow-leaved weeds among the treatments, so its cultivation caused a decrement of 96 and 88% of the biomass of broad-leaved and narrow-leaved weeds, respectively. in addition, among cover crops, the highest species diversity related to canola and the lowest one related to barley are 0.93 and 0.43, respectively. with the comparison among the cover crops, the highest total yield of daughter corm belonged to canola, clover, fenugreek and then barley were 1273.9, 1243, 1234.8 and 1175.2 g/m2, and the highest total corm yield, average corm weight and corm yield above 8 g was obtained with canola cover crop cultivation, which showed an increase of 6, 79 and 14%, respectively, compared to the control with no weeding. overall, while the weeding treatment and saffron corm yield indicators demonstrated superiority compared to other treatments, it's essential to note that planting cover plants not only enhances system stability and fertility in the long term but also offers higher economic advantages, ultimately benefiting the farmer.