بررسی اثر روش‌ها و سطوح مختلف آب آبیاری بر برخی خصوصیات رویشی و عملکرد گل زعفران (crocus.sativus l.)

به منظور بررسی اثر روش‌ها و سطوح مختلف آب آبیاری بر برخی خصوصیات رویشی و زایشی زعفران، این پژوهش به صورت آزمایش کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی (ایستگاه تحقیقات گناباد) در سال‌های زراعی 1400-1398 انجام شد. در این تحقیق تیمار روش آبیاری (شامل روش‌های کرتی، قطره‌ای (نوار تیپ) و بارانی (پی‌فلکس) در کرت اصلی و سطوح مختلف آب آبیاری (شامل تامین 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی) در کرت فرعی قرار داشتند.صفات مورد مطالعه در این آزمایش شامل تعداد بوته سبز شده تعداد برگ در بوته میانگین طول تک برگ مجموع طول برگ در بوته مجموع طول برگ در متر مربع وزن خشک کل برگ در بوته وزن خشک کل برگ در متر مربع تعداد گل وزن خشک کلاله و بهره وری آب بود. نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان داد که در هر دو سال آزمایش، تغییر روش آبیاری از کرتی به قطره‌ای (نوار تیپ) و بارانی (پی‌فلکس) سبب افزایش تعداد بوته در متر مربع، مجموع طول بررگ در مترمربع، تعداد گل در متر مربع، عملکرد کلاله و بهره وری آب آبیاری گردید. بر این اساس تغییر روش آبیاری از کرتی به بارانی (پی فلکس) در سال اول و دوم به ترتیب سبب 61 و 38 درصد افزایش در تعداد بوته 28 و 30 درصد افزایش در مجموع طول برگ در متر مربع 45 و 32 درصد در تعداد گل 51 و 39 درصد افزایش در عملکرد کلاله 55 و 47 درصد افزایش در بهره وری آب گردیدبر این اساس بالاترین مقادیر صفات اندزه گیری شده با تامین 100 درصد نیاز آبی به دست آمده و کاهش تامین نیاز آبی زعفران از 100 به 50 درصد در سال اول و دوم به ترتیب موجب 38 و 46 درصد کاهش در تعداد بوته 79 و 67 درصد کاهش در مجموع طول برگ در متر مربع، 27 0 22 درصد کاهش در تعداد گل 33 و 30 درصد کاهش در عملکرد کلاله شده و بهره وری مصرف آب در سال اول و دوم به ترتیب به میزان 32 و 37 درصد افزایش یافت جدول اثرات متقابل نشان داد اثر افزایش میزان آب آبیاری در سیستمهای مختلف متفاوت است. بر این اساس هرچند با افزایش سن مزرعه، اثر مثبت و مزیت نسبی سیستمهای آبیاری نوین کمرنگ شرد، ولیکنچنین به نظر می رسد که می توان با کاربرد آبیاری بارانی (پی فلکس) ضمن صرفه جویی در میزان مصرف آب (به میزان 335 و 407 متر مکعب به ترتیب در سال اول و دوم) بهره وری آب را تا دو برابر افزایش داد. نتایج حاصل از این مطالعه همچنین نشان داد که اگرچه دستیابی به عملکررد برالا مستلزم تامین 100 درصدی نیاز آبی است، ولیکن در مواجه با کمبود فراهمی آب و با استفاده از سیستم های نوین آبیاری می توان بخشی از کمبود آب را پوشش داد. در طول سال های مورد بررسی در این مطالعه میانگین تبخیر و تعرق واقعی، بارندگی موثر و نیاز خالص آب آبیاری زعفران به ترتیب 2386 و 734 و 3120 متر مکعب در هکتار بدست آمد.

investigating the effect of different methods and levels of irrigation water on some vegetative characteristics and yield of saffron flower (crocus.sativus l.)

in order to investigate the effect of different methods and levels of irrigation water on some vegetative and reproductive characteristics of saffron, this research was carried out in the form of a split-plot experiment in the form of a randomized complete block design with three replications at the razavi khorasan agricultural and natural resources research and training center. (gonabad research station) was carried out in the crop years of 2017-2018. in this research, irrigation method treatments (including basin, drip and sprinkler (pflex) methods) were in the main plot and different levels of irrigation water (including supplying 100, 75 and 50% of the water requirement) were in the sub plot. results the comparison of the averages showed that in both years of the experiment, changing the irrigation method from basin to drip (tape) and sprinkler (p-flex) led to an increase in the studied properties. reducing the amount of irrigation water from 100% to 50% of the water requirement also caused a decrease in leaf characteristics and stigma yield, but the efficiency of irrigation water consumption increased. based on this, reducing the water requirement of saffron from 100 to 50% in the first and second year caused a 33% and 30% decrease in stigma yield, and a 32% and 37% increase in water consumption efficiency, respectively. examining the interaction effects table showed that in the first year of the experiment, reducing the amount of irrigation from 100 to 50% caused a greater reduction in the total length of leaves per square meter under drip irrigation (tape) than the other two irrigation methods (82% in the drip method (tape) in contrast to 79% in the sprinkler (p-flex) method and 69% in the basin method). based on this, although the positive effect and relative advantage of modern irrigation systems is decreasing with the increase in the age of the farm, it seems that it is possible to achieve optimal performance in the region by using rain irrigation sprinkler (p-flex) method in 100% of the water requirement.