>
Fa   |   Ar   |   En
   تاثیر امواج فراصوت، دما، نور، کیتوسان و تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی بر کالوسزایی زعفران (Crocus Sativus L.)  
   
نویسنده افخمی حور فریبا ,زارع ناصر ,اصغری زکریا رسول ,مهدی‌زاده محمد ,فیروزی بهنام
منبع زراعت و فناوري زعفران - 1399 - دوره : 8 - شماره : 3 - صفحه:361 -375
چکیده    زعفران به‌ عنوان گیاهی چندساله و تری‍‍‍‍‍‍‍پلوئید به دلیل داشتن متابولیت‌های ثانویه ارزشمند، یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی دنیا محسوب می‌شود. مطالعه‌ی حاضر با هدف ارزیابی عوامل مختلف (نوع اکسین، امواج فراصوت، دما، نور و کیتوسان) بر کالوس‌زایی و رشد کالوس در ریزنمونه‎های بنه زعفران در قالب دو آزمایش انجام شد. در آزمایش اول تاثیر امواج فراصوت و نوع اکسین مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور بنه‎های زعفران پس از ضدعفونی به قسمت‌های مساوی تقسیم و پس از تیمار با امواج فراصوت، روی محیط کشت ms حاوی  mg.l-1 2 اکسین (naa و 2,4-d) به همراه mg.l-1 2kin  کشت شدند. در آزمایش دوم، تاثیر درجه حرارت، کیتوسان و روشنایی بطورجداگانه بر کالوس‌زایی و رشد کالوس مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین تیمارها از نظر درصد کالوس‌زایی و وزن تر کالوس در ماه دوم و سوم پس از کشت تفاوت معنی‌داری وجود دارد. محیط کشت ms حاوی0.5 mg.l-1 kin + 2 mg.l-1 naa  از نظر درصد کالوس‌زایی و رشد کالوس ریزنمونه‌های بنه زعفران در مقایسه با  محیط کشت ms حاوی 0.5 mg.l-1 kin + 2 mg.l-1 2,4-d  از کارایی بالاتری برخوردار بود. در محیط کشت ms حاوی 2,4-d که درصد کالوس‌زایی و رشد کالوس پایین بود، استفاده از تیمار زخم‌زنی با استفاده از تیمار امواج فراصوت باعث تقویت رشد کالوس گردید. در آزمایش دوم نیز درصد کالوس‌زایی و رشد ریزنمونه‌ها در محیط‌کشت حاوی naa بطور معنی‌داری بیشتر از  2,4-dبود. علاوه‌براین در آزمایش دوم، در محیط کشت ms حاوی  2,4d استفاده از کیتوسان با غلظت g.l-1 0.25 باعث تحریک القای کالوس گردید و فراوانی کالوس‎زایی ریزنمونه‎های بنه زعفران در این محیط کشت را افزایش داد، ولی افزایش غلظت کیتوسان از  g.l0.-125 بهg.l-1 0.75 کالوس‌زایی و رشد کالوس را کاهش داد. در حالی که در محیط کشتms  حاوی naa که از کارایی کالوس‎زایی و رشد کالوس بالایی برخوردار بود، استفاده از استفاده از کیتوسان، کالوس‌زایی و رشد کالوس بنه زعفران را کاهش داده است. بطورکلی، بیشترین درصد کالوس‌زایی در محیط کشت ms حاوی naa در دمای ºc 25 و تاریکی بدست آمد که برای مطالعات کشت درون‌شیشه‌ایی و مهندسی ژنتیک زعفران قابل توصیه است.
کلیدواژه اکسین، سونیکاسیون، کالوس، کشت سلول بافت گیاهی
آدرس دانشگاه محقق اردبیلی, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی, گروه زراعت و اصلاح نباتات, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی, گروه زراعت و اصلاح نباتات, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved