معضل انتخاب رییس کل بانک مرکزی در نظام حقوق اساسی ایران؛ سرگذشت و چشم انداز

با وجود سابقه‌ی طولانی تاسیس بانک مرکزی در نظام حقوقی ایران، قوانین و مقررات حاکم بر نحوه‌ی انتخاب رییس کل بانک مرکزی در مقاطع زمانی متعدد، تغییر یافته است. با این حال فصل مشترک این مقررات، ابتکار عمل قوه‌ی مجریه در انتخاب و عزل رییس کل بوده است.مسیله‌ی مدیریت بانک مرکزی در فرایند تصویب قانون برنامه‌ی پنجم توسعه به اختلاف نظر جدی میان ارکان حکومتی کشور (دولت، مجلس و شورای نگهبان) تبدیل شد، به‌نحوی‌که مجلس برای تضمین استقلال عملکرد بانک مرکزی، اصرار به مشارکت در فرایند نصب و عزل رییس کل داشت و در مقابل دولت، این امر را ماهیتاً اجرایی دانست و در صلاحیت انحصاری قوه‌ی مجریه قلمداد کرد. نظر به حل نشدن این مسیله از طرق عادی، رهبری در راستای بند 8 اصل 110 قانون اساسی موضوع را به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع داد. در این مقاله به شیوه‌ی تحلیلی و پرونده‌محور این فرایند مورد بررسی حقوقی قرار گرفته است. به‌نظر می‌رسد در نحوه‌ی انتخاب رییس کل باید ضمن حفظ استقلال این مقام، شیوه‌ی نظارت بر آن به‌صورتی پیش بینی شود که به دخالت در اداره‌ی بانک مرکزی و اِعمال قوه‌ی مجریه نینجامد.