مطالعه تطبیقی ساختار و صلاحیت‌های شورای نگهبان با دادگاه عالی فدرال عراق و دادگاه عالی قانون اساسی سوریه

بر اساس اصل سلسله مراتبی و تفوق قانون اساسی بر سایر قوانین و انطباق با شریعت یا عدم مخالفت قوانین و مقررات با شریعت در بعضی از کشورهای اسلامی، به‌ویژه در جمهوری اسلامی ایران، نهاد پایشگر به عنوان ضمانت اجرا تاسیس شده است‌. البته معمولاً این نهاد، که در ایران شورای نگهبان و در عراق دادگاه عالی فدرال و در سوریه دادگاه عالی قانون اساسی نام دارد، متکفل امور دیگری مانند تفسیر قانون اساسی یا نظارت بر برگزاری انتخابات نیز است‌. این نهادها به لحاظ ساختاری و قلمرو صلاحیت مشابهت‌ها و تفاوت‌هایی دارند که به شیوه توصیفی‌ تحلیلی و بررسی تطبیقی امتیازات یا محدودیت‌ها و مشکلات و چالش‌ها به عنوان تجربه‌ای برای اصلاحات روشن می‌شود‌. استقلال نهاد شورای نگهبان و دادگاه قانون اساسی سوریه از نقاط قوت است و در نقطه مقابل دادگاه عالی فدرال عراق در زمره قوه قضاییه و فقدان استقلال لازم از چالش‌های آن است‌. از طرف دیگر حجم انبوه وظایف و محدودیت تشکیلات از مشکلات نهاد شورای نگهبان و وجود تشکیلات و نیروی انسانی کافی از نقاط قوت دو نهاد مشابه آن در عراق و سوریه است‌. افزون بر آن شیوه نظارت متفاوت آن دو نهاد در عراق و سوریه و نیز شکل دولت فدرالی کشور عراق موجب تفاوت‌های زیادی در صلاحیت نهادهای نام‌برده شده است‌.

comparative study of the structure and competencies of the guardian council with the federal supreme court of iraq and the constitutional court of syria.

based on the principle of hierarchy and the supremacy of the constitution over other laws, as well as the compliance with or non-contradiction of laws and regulations with sharia in some islamic countries, especially in the islamic republic of iran, a monitoring institution has been established as a guarantee of enforcement. typically, this institution, known as the guardian council in iran, the federal supreme court in iraq, and the constitutional court in syria, is also responsible for other matters such as interpreting the constitution or overseeing elections. these institutions have similarities and differences in terms of structure and jurisdiction, which are illuminated through a descriptive-analytical approach and comparative examination, revealing advantages, limitations, problems, and challenges as experiences for reforms. the independence of the guardian council and the constitutional court of syria is considered a strength, while the federal supreme court of iraq, being part of the judiciary and lacking the necessary independence, faces challenges. on the other hand, the overwhelming volume of duties and organizational limitations are issues for the guardian council, whereas the presence of sufficient organizational structure and human resources is strength for the similar institutions in iraq and syria. furthermore, the differing methods of oversight between the two institutions in iraq and syria, as well as the federal structure of the iraqi state, have led to significant differences in the competencies of the aforementioned institutions.