بررسی نظرات شرعی فقهای شورای نگهبان در خصوص قوانین مالیاتی

تبیین و بررسی رویه فقهای شورای نگهبان در بررسی مصوبات مالیاتی یا به بیان دیگر مصوبات مرتبط با مالیات و نظام مالیاتی مجلس شورای اسلامی، علاوه بر ثمرات نظری، می‌تواند قانون‌گذار عادی را با رویکرد این نهاد در زمینه چهارچوب شرعی قوانین مالیاتی آشنا کند و در نتیجه با توجه قانون‌گذاران به چهارچوب یادشده سبب کاهش اطاله فرایند قانون‌گذاری شود. کاوش در رویه شورای نگهبان و استخراج مواردی که فقهای این شورا، در مقام انطباق مصوبات مالیاتی مجلس با موازین شرع، مغایر با شرع تشخیص داده‌اند سوال اصلی این پژوهش است. بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته به روش توصیفی‌ تحلیلی فقهای شورای نگهبان در مقام انطباق مصوبات مالیاتی مجلس شورای اسلامی با موازین شرع «عدم توجه به توانایی مودیان»، «اجحاف به مودیان»،‌ «مسئول دانستن مودی به پرداخت مالیات اشخاص دیگر»،‌ «محبوس کردن اموال مودی برای اخذ مالیات بیش از مقدار احتیاطی»، «حق تقدم سازمان امور مالیاتی برای اخذ مالیات نسبت به سایر طلبکاران»، و «عدم توجه به معاذیر موجه در مواعد» را به عنوان موارد خلاف موازین شرع قلمداد کرده و مصوبات واجد موارد فوق را مغایر با شرع دانسته‌اند.

examining the religious opinions of the jurists of the guardian council regarding tax laws

the explanation and examination of the approach of the jurists of the guardian council in reviewing tax legislation, or in other words, legislation related to taxes and the tax system of the islamic consultative assembly, can not only have theoretical benefits but also familiarize ordinary legislators with this institution’s perspective on the sharia framework of tax laws. consequently, if legislators pay attention to this framework, it could lead to a reduction in the lengthy legislative process. investigating the approach of the guardian council and identifying instances where the jurists of this council have deemed the tax legislation of the assembly incompatible with sharia principles is the main question of this research. based on descriptive-analytical studies, the jurists of the guardian council have identified several issues as violations of sharia in the context of aligning the tax legislation of the islamic consultative assembly with sharia principles, including lack of attention to the capabilities of taxpayers, oppression of taxpayers, holding taxpayers responsible for the tax payments of others, seizing taxpayers’ assets to collect taxes beyond a precautionary amount, the priority of the tax administration in collecting taxes over other creditors, and lack of consideration for justified excuses in deadlines. they have deemed legislation containing these issues as incompatible with sharia.