تحلیلی بر جایگاه اسلام و موازین اسلامی در نظام حقوقی مالزی و مصر

غلبه ‏جمعیتی مسلمان در کشورهای‏ اسلامی و نهاد دین ‏اسلام، به ‌عنوان محوری‏ترین‏ بنیاد ‏زندگی ‏مردم، همواره سبب ورود ‏دین با مدیریت ‏فقه در عرصه حکمرانی شده است. گاه این تاثیر چنان نیرومند است که حتی قابلیت شناسایی در لایه‌‏های عمیق نظام حقوقی را دارد. گرچه در کشورهایی مانند مالزی و مصر سعی شده جایگاه حداقلی دین در حکمرانی لحاظ شود، با بررسی دقیق موضوع آثار ایجابی دین در نظام حقوق اساسی آن‏ها آشکار خواهد شد. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این پرسش است که با توجه به تاکید قوانین اساسی مصر و مالزی بر لزوم توجه به اسلام، شرط «اعتقاد و التزام عملی به اسلام» در تصدی مناصب حکومتی در مالزی و مصر چگونه لحاظ شده است؟ بر اساس فرضیه پژوهش حاضر در نظام‏‌های حقوق اساسی مالزی و مصر دین به ‌عنوان عنصر هویت‌بخش در بسیاری از لایه‏‌های نظام حقوقی جریان دارد. اما برداشت ‏حکمرانی در این دو کشور، گاه بر اساس جدایی ‏دین از سیاست، نقش‏ دین را در بسیاری از حوزه‌ها کم‌رنگ‏ کرده و بنابراین شرط «اعتقاد و التزام عملی به اسلام» در تصدی مناصب حکمرانی به عنوان یکی از الزامات ‏فقهی مورد پایبندی‏ کافی قرار نگرفته است. این تحقیق ‏نگارش‌شده به روش توصیفی‌- تحلیلی برآیند شرایط ‏بیان‌شده را در ساختن چهره‌‏ای ‏بدیع از قوانین‏ اساسی کشورهای‏ مورد مطالعه به ثمر رسانده است. زیرا این کشورهای‏ اسلامی، با وجود ‏اشتراک در نقطه ثقل اندیشه اسلامی، تفاوت‏های ‏شگرفی در گستره ‏قلمرو اعمال آن در سطوح‏ عالی ساختار سیاسی، هنجارهای ‏بنیادین، و دادرسی اساسی دارند.