تحلیل فقهی‌ حقوقی جریان حکمرانی شرعی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران

یکی از مسائل پیرامون نظریه ولایت فقیه تحلیلِ جریانِ تسری مشروعیت شرعی و توجیه شرعی حکمرانی قوای سه‌گانه و ارکان حکومت بود. بر اساس ادله نقلی و عقلی و نیز منشورات کلامی و فقهی، مشروعیت شرعی حاکمیت‏ چندان دور از ذهن نیست‏. زیرا حاکمیت بالاطلاق و الاصاله حق خالق و مالک و رب هستی است و بر این پایه‏ حاکمیت باید ماذون از او باشد و به اراده او در امور تصرف شود. ماخوذ از این مبانی، به لحاظ ثبوتی و مطابق مبانی فقهی‌ کلامی، قانون‌گذار اساسی باید قائل به مشروعیت یکپارچه شود. اما آنچه مهم است بعد اثباتی و استدلالی این رویه است. بر این مبنا، مسئله اساسی این نوشتار این است که توجیه حق حاکمیت و حکمرانی شرعی قوای سه‌گانه به طور کلی در نظام ولایی از ولی به دیگر ارکان چگونه تحلیل و توصیف می‌شود؟ به تعبیر دیگر آیا متوقف بر طریق و روش خاصی است یا از شئون و اختیارات حاکم مشروع است و می‌تواند به انحا و اقتضائات گوناگون روشی را برگزیند؟رهیافت پژوهش: در این تحقیق علمی‌ کاربردی، با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، نظریه مشروعیت یکپارچه با استناد به ادله فقهی و نظرات فقها توصیف و تحلیل شده و سپس با بررسی برخی انگاره‌های متصور (نهاد نصب، تنفیذ و اذن شرعی، وکالت، ولایت، و ...) در جهت تسری مشروعیت به قوای حاکمیتی، از باب تطبیق و به اجمال و تفکیک، توجیه شرعی قوای حاکمیتی نظام جمهوری اسلامی ایران بررسی شده است

jurisprudential-legal analysis of sharia rule in the constitutional law of the islamic republic of iran

one of the problems encountered by the theory of velayat-e-faqih (supreme leader) is the extension of religious legitimacy and justification to the three powers and the main organs of the state. absolute sovereignty is the right of god, the owner of the universe, and on this basis, sovereignty must be authorized by him and implement his will in all matters. based on these principles, as well as jurisprudential-theological principles, the constitutional legislator must adhere to an integrated form of legitimacy. however, what is important is the positive and argumentative dimensions of this procedure. accordingly, the main question of this article is how the sovereignty and religious rule of the three powers emanating from the supreme leader are justified?research approach: in this study, using library resources, the theory of integrated legitimacy has been described and analyzed based on jurisprudential arguments and opinions of jurists. moreover, the religious legitimacy of the ruling powers of the islamic republic of iran has been explained based on concepts such as appointment, legal permission, representation and guardianship