مفهوم‌سازی اسم و فعل در سورۀ مبارکۀ قیامت براساس انگارۀ دستور شناختی لانگاکر

کاربست دستور شناختی در پژوهش‌های زبان‌شناسی، تحلیل و برداشت جدیدی ارائه داده و زبان را از منظر دیگری مورد بررسی قرار می‌دهد. در واکاوی مفاهیم قرآن کریم نیز می‌توان از این دیدگاه به زبان نگریست؛ قرآن کریم در پردازش صحنه‌های مرتبط با قیامت، ویژگی‌ها و فضای حاکم بر آن، مفهوم‎سازی قابل تاملی دارد که اسم و فعل نقش مهمی در این روند ایفا می‌کنند. در این پژوهش، ساختارهای اسم و فعل در سورۀ مبارکۀ قیامت مورد بررسی قرار گرفته است و به چگونگی مفهوم‌سازی این دو مقولۀ دستوری پرداخته است. روش تحلیل مفهوم‌سازی اسم و فعل در این سوره توصیفی – تحلیلی و بر اساس انگارۀ دستور شناختی رونالد لانگاکر می‌باشد و یافته‌های پژوهش بیانگر این است که در این سوره مقولۀ دستوری اسم برای برجسته‌سازی صحنه‌ها و حالت‌های اصلی قیامت و همچنین هشدار به انسان با بکارگیری مولفۀ تمرکز و برجستگی به کار رفته است. همچنین، از رابطۀ زمان‌مند (فعل) به طور عمده برای ترسیم چشم‌انداز وقوع قیامت استفاده شده که مخاطب را در آن موقعیت قرار می‌دهد. افعال پویا و حالتی نیز برای پیشبرد صحنه‌ها و بیان تمایلات باطل انسانِ منکرِ معاد به کار رفته‌اند.

conceptualization of noun and verb in the holy surah al-qiyamah based on langacker's cognitive grammar theory

the application of cognitive grammar in linguistic research offers a new analytical perspective, examining language from a different angle. this approach can also be adopted in exploring the concepts of the holy quran. in its depiction of scenes related to the day of judgment—including its characteristics and prevailing atmosphere—the quran presents a remarkable conceptualization, in which nouns and verbs play a significant role. this study examines the structures of nouns and verbs in surah al-qiyamah and investigates how these two grammatical categories are conceptualized. the method for analyzing the conceptualization of nouns and verbs in this surah is descriptive-analytical, based on ronald langacker's framework of cognitive grammar. the findings indicate that in this surah, the grammatical category of nouns is used to highlight key scenes and states of the day of judgment, as well as to warn humanity through the components of focus and prominence. furthermore, temporal relations (verbs) are employed primarily to outline the perspective of the occurrence of judgment day, thereby placing the audience within that context. dynamic and stative verbs are also utilized to advance the scenes and to express the desires of those who deny resurrection.