عوامل ژئوپلیتیکی موثر بر امنیّت استان سیستان و بلوچستان

زمینه و هدف: این پژوهش به بررسی تاثیر عوامل ژئوپلیتیکی بر امنیّت استان سیستان و بلوچستان می‌پردازد و با توجه به اهمیت موقعیّت جغرافیایی این استان در امنیّت ملّی ایران، به دنبال شناسایی عوامل موثر بر این امنیّت است.روش: پژوهش حاضر با رویکرد کاربردی و به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. برای جمع‌آوری داده‌ها، از ترکیبی از روش‌های اسنادی و میدانی (پرسشنامه) استفاده شده است. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از نرم‌افزار expert choice و محاسبه نرخ ناسازگاری، که همواره کمتر از 0.1 بوده، تایید شده است. در این پژوهش، از تلفیق دو روش swot و ahp استفاده شده است. با استفاده از ماتریس swot، عوامل ژئوپلیتیکی موثر بر امنیّت استان به چهار دسته نقاط قوّت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها تقسیم‌بندی شده و سپس با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی (ahp) اهمیت نسبی هر یک از این عوامل تعیین شده استیافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که موقعیّت جغرافیایی استراتژیک استان، هم فرصت‌ها و هم تهدیداتی را به همراه دارد. از جمله فرصت‌ها می‌توان به دسترسی به آب‌های آزاد و پتانسیل‌های ترانزیتی اشاره کرد. از سوی دیگر، محرومیّت‌های اقتصادی، اجتماعی و تهدیدات ناشی از تروریسم و قاچاق از جمله چالش‌های اصلی استان هستندنتایج: در نهایت، چهار استراتژی اصلی برای ارتقای امنیّت و توسعۀ پایدار استان سیستان و بلوچستان شامل: تبدیل سیستان و بلوچستان به قطب ترانزیتی امن و پایدار در ناحیه (0.643)، تقویت امنیّت و توسعۀ پایدار برای کاهش آسیب‌پذیری‌ها (0.544) تمرکز بر توسعۀ چابهار به عنوان قطب ترانزیتی و لجستیکی ناحیه (0.499) بهره‌گیری از پتانسیل‌های منطقۀ آزاد چابهار برای کاهش اثرات منفی موقعیّت حاشیه‌ای استان و ایجاد توسعۀ متوازن در کل استان (0.350) پیشنهاد شده است.

geopolitical factors affecting the security of sistan and baluchestan province

background and purpose: this research examines the impact of geopolitical factors on the security of sistan and baluchistan province and, considering the importance of the geographical location of this province in iran’s national security, seeks to identify the factors affecting this security.method: the present research was conducted with a practical approach and a descriptive-analytical method. a combination of documentary and field methods (questionnaire) has been used to collect data. the reliability of the questionnaire has been confirmed by using expert choice software and calculating the inconsistency rate, which was always less than 0.1. in this research, a combination of swot and ahp methods has been used. using the swot matrix, the geopolitical factors affecting the province’s security are divided into four categories: strengths, weaknesses, opportunities, and threats, and then the relative importance of each of these factors is determined using hierarchical analysis (ahp).findings: the findings of the research show that the strategic geographical location of the province brings both opportunities and threats. among the opportunities, we can mention access to open waters and transit potentials. on the other hand, economic and social deprivations and threats caused by terrorism and smuggling are among the main challenges of the province.results: finally, the four main strategies for improving the security and sustainable development of sistan and baluchistan include: turning sistan and baluchistan into a safe and stable transit hub in the region (0.643), strengthening security and sustainable development to reduce vulnerabilities (0.544), focusing on development chabahar as the transit and logistics hub of the region (0.499) is suggested to use the potential of chabahar free zone to reduce the negative effects of the marginal position of the province and create a balanced development in the whole province (0.350).