آینده‌ نگاری تحولات ساختاری - فضائی جمعیت و نقش آن در کنترل مناطق مرزی شرق ایران شهرستان‌ های مرزی استان خراسان جنوبی

زمینه و هدف: تحولات جمعیتی در مناطق مرزی، ازجمله عوامل مهم در شکل‌دهی ساختار فضایی و امنیت آن‌هاست. مقاله حاضر با هدف آینده‌نگاری تحولات ساختاری- فضایی جمعیت در شهرستان‌های مرزی استان خراسان جنوبی به بررسی نقش این تحولات در کنترل و توسعه این مناطق پرداخته است. روش: تحقیق حاضر ازنظر ماهیت موضوع توصیفی – تحلیلی و ازنظر هدف کاربردی است. ابتدا نظریه‌ها و مولفه‌های مربوط به مرز مرور گردید، سپس پیشینه موضوع مدنظر بررسی شد و 19 گویه مرتبط با عنوان پژوهش توسط کارشناسان انتخاب و برای پیاده‌سازی این بخش پانل خبرگانی متشکل از 11 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند تشکیل شد. یافته‌ها: اطلاعات به‌دست‌آمده از طریق نرم‌افزار میک مک بررسی شد که در بین این 19 متغیر، 5 متغیر به‌عنوان متغیرهای کلیدی که آینده کنترل مرز را بر اساس عوامل جمعیتی تحت تاثیر قرار می‌دهد شناخته شدند. سپس از طریق نرم‌افزار سناریو ویزارد، سناریوهای احتمالی مرتبط با این 5 متغیر پیش‌بینی و درنهایت 8 سناریوی قوی با 40 وضعیت مختلف بررسی شد. از این 40 وضعیت 7 وضعیت بحرانی،9 وضعیت نیمه بحرانی،14 وضعیت بینابین،5 وضعیت نیمه مطلوب و 5 وضعیت مطلوب بوده است که غلبه بر وضعیت‌های نامطلوب بر مطلوب است. نتایج: درنهایت نتایج بررسی آینده کنترل مرز تحت تاثیر این مولفه‌ها نشان داد که در صورت تداوم رویکردها و سیاست‌های موجود وضعیت این مولفه‌ها در آینده کنترل مرز به‌صورت بحرانی و خطرآفرین خواهد بود که نیازمند تغییر سیاست‌های جمعیتی و اقتصادی به‌منظور تعادل بخشی به ساختار فضایی جمعیت در راستای ارتقای امنیت مرزهای شرقی ایران است.

futures studies of structural-spatial changes of population and its role in the control of border areas of eastern iran border counties of southern khorasan province

background and aim: population changes in border areas are among the important factors shaping their spatial structure and security. the present article aims to explore the future of structural-spatial changes in the population of the border cities of southern khorasan province and examines the role of these changes in controlling and developing these areas.methodology: the present research is descriptive-analytical in terms of the nature of the subject and applied in terms of purpose. first, the theories and components related to the border were reviewed, then the background of the topic was examined, and 19 items related to the research title were selected by experts, and to implement this section, an expert panel consisting of 11 people was formed by purposeful sampling method.results: the information obtained was analyzed through the mic mac software, among these 19 variables, 5 variables were identified as key variables that affect the future of border control based on demographic factors. then, through the scenario wizard software, the possible scenarios related to these 5 variables were predicted and finally, 8 strong scenarios with 40 different situations were examined. out of these 40 situations, 7 situations were critical, 9 situations were semi-critical, 14 situations were inter-critical, 5 situations were semi-favorable and 5 situations were favorable, and overcoming unfavorable situations is more favorable.conclusion: finally, the results of examining the future of border control under the influence of these components showed that if the current approaches and policies continue, the situation of these components in the future of border control will be critical and dangerous, which requires changing demographic and economic policies in order to balance the spatial structure of the population in order to improve the security of iran’s eastern borders.extended abstractintroductionborder villages and cities constitute the country’s security chain. the population decline in these areas causes the chain to break and numerous security problems to arise. experts believe the break in the security chain has irreparable consequences that cannot be compensated for even by increasing military, tactical, and logistical capabilities. for areas such as the eastern borders of iran, where the population evacuation process has been occurring at a high pace in recent years, the term &empty trenches& can be used; therefore, paying attention to ways to maintain the population is essential to maintaining the country’s security due to the impact it has on increasing the quality of border control in these areas. in the meantime, planning for population maintenance requires a forward-looking approach to controlling the population crisis in these areas. the present study seeks to examine the drivers of the spatial structure of the population of the eastern border regions of iran and their impact on border control in this part of the country. in this regard, the following question is raised:-what are the future scenarios for the changes in the spatial structure of the population on iran’s eastern borders?