روند تاریخی شکل ‌گیری نظام‌ های جمهوری در جهان اسلام و چالش ‌های فراروی آن

جهان اسلام تا پیش از دوره‌ی معاصر غالباً دو نوع نظام سیاسی را تجربه کرده بود: نخست، نظام خلافت که برآمده از تاریخ اسلام بوده و بخش عمده‌ی جهان اسلام را دربر می‌گرفت و دوم، نظام پادشاهی که میراث گذشته بود و به صورت‌های جدیدی خود را بازسازی کرده بود. در قرن بیستم تحت تاثیر تحولات و عوامل درونی و بیرونی، نظام‌های جمهوری، به تدریج اغلب کشورهای اسلامی را دربر گرفت. پرسش اصلی این نوشتار ناظر به بررسی عوامل و چگونگی شکل‌گیری این نوع نظام سیاسی و مسایل فراروی آن، در جهان اسلام است که تلاش شده با روش توصیفی - تحلیلی بدان پاسخ داده شود. نظام‌های جمهوری اغلب در قرن بیستم و به‌ویژه پس از جنگ جهانی اول و دوم در جهان اسلام پدید آمده‌اند، اما از ابتدا تاکنون، با چالش‌هایی مانند نظامی‌گری، استبداد، انحصار حزبی و چالش‌های قومیتی، مذهبی مواجه بوده و پس از فراز و نشیب‌های بسیار، در معدودی از کشورهای اسلامی تثبیت گردیده و یا در حال تثبیت بوده و در برخی از کشورها نیز، هم‌چنان با چالش‌های مذکور مواجه است. در این میان، مهم‌ترین مساله، پیوند اسلام و جمهوریت است، که اغلب کشورها به کپی‌برداری از الگوی غربی بسنده کرده‌اند و این امر نیز پیامدهای خاص خود را به دنبال داشته است.

the historical process of the formation of republican systems in the islamic world and the challenges facing it

before the contemporary period, the islamic world had often experienced two types of political systems: first, the caliphate system, which arose from the history of islam and included the major part of the islamic world, and second, the monarchy system, which was a legacy of the past and had reconstructed itself in new ways. the main question of this article refers to the investigation of the factors and how this type of political system is formed and the issues facing it in the islamic world, which has been tried to be answered by descriptive-analytical method. republic systems often emerged in the 20th century and especially after world war i and ii in the islamic world, but since the beginning, they have faced challenges such as militarism, tyranny, party monopoly, and ethnic and religious challenges and after many ups and downs, it has been stabilized or is being stabilized in a few islamic countries, and in some countries, it is still facing the aforementioned challenges. in the meantime, the most important issue is the link between islam and the republic, which most countries have been content with copying the western model, and this has also had its own consequences.