نقش سرکارفیض‌آثار رضوی در مشروعیت باورهای مذهبی صفویان

در دوره صفویه«سرکارفیض‌آثار»، به طور عام به اماکن مقدس متبرکه؛ همانند حرم رضوی و به طور خاص؛ به شخص صاحب کرامات امام هشتم اطلاق می‌گردید. با توجه به فلسفه وجودی صفویان و ادعای سیادتی که داشتند آنها از این منصب جهت اثبات مشروعیت خود استفاده می‌کردند که با اختصاص موقوفات فراوان، بر اهمیت «سرکارفیض آثاررضوی»، افزوده شد. این منصب اگرچه جنبه رسمی نداشت، ولی از سوی شاه نظارت می‌شد و تولیت آن با یکی از بزرگانی بود که دارای موقعیت برجسته علمی، مذهبی‌‌ و سیاسی داشت.در ‌این مقاله تلاش می‌شود؛ مبتنی بر چارچوب نظری آلپورت که معتقد است تمام ادیان بزرگ دنیا نوعی جهان بینی برای پیروان خود به ارمغان می‌آورند و نظام ارزشی آن روی تمام وجوه زندگی تاثیر گذار است، ‌این مساله را بررسی کند که «سرکارفیض‌آثاررضوی»، در‌این دوره چه اهمیت، کارکرد و دایره شمولی داشت؟یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که«سرکارفیض‌آثاررضوی»، علاوه بر کسب مشروعیت، نقش بسزایی در راستای همگرایی و انسجام مذهبی‌ و اجتماعی تشیع اثنی عشری در این دوره ایفا کرد و تاثیر زیادی در زندگی جامعه آن روزگار داشت، که با روش توصیفی تحلیلی مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای، آرشیوی و اسنادی تبیین خواهد گردید.

the role of sarkar faiz athar razavi in the legitimacy of religious beliefs of the safavids

during the safavid period, sarkar faiz athar, generally blessed holy places; like the razavi shrine and specifically; it refers to the person who has the dignity the 8th imam. according to the existential philosophy of the safavids and their claim of sovereignty, they used this position to prove their legitimacy, which increased the importance of sarkar faiz athar razavi by allocating many endowments. although this position was not official, it was supervised by the king and it was administered by one of the elders who had a prominent scientific, religious and political position. in this article, an attempt is made; based on alport’s theoretical framework, which believes that all major religions of the world bring a kind of worldview to their followers and its value system has an impact on all aspects of life, to examine the issue of how importance, function and inclusive circle did sarkar faiz athar razavi have in this era. the findings of this research indicate that sarkar faiz athar razavi, in addition to gaining legitimacy, played a significant role in the convergence and religious and social cohesion of twelver shiism in this period and had a great impact on the life of the society of that time, which is described and analyzed by descriptive and analytical method and based on library, archival and documentary sources.