روابط نسل اول و دوم آل بویه با خلفای عباسی با تاکید بر تمایلات ایران گرایی

شکل ارتباط با دستگاه خلافت عباسی از مسائل مهم حکومت های ایرانی است، که از سده 3 هجری شکل گرفتند. آل بویه رابطه خود را در قابل امارت استیلاء و امیرالامرایی با دستگاه خلافت عباسی تثبیت نمودند. نقطه تمایز رابطه حکومت آل بویه با دستگاه خلافت عباسی نسبت به دیگر حکومت های همزمان ایشان تمایلات ایرانگرایی آشکار ایشان بود. مسئله اصلی و هدف این پژوهش تبیین و تحلیل تمایلات ایرانگرای نسل اول حاکمان بویه در بستر سیاسی و فرهنگی- اجتماعی عصر ایشان و تاثیر آن بر رابطه ایشان با دستگاه خلافت عباسی است. گردآوری داده‏ های تاریخی و باستان شناختی با استفاده از روش مطالعه کتابخانه ای و توصیف و تحلیل آن ها این نتیجه را آشکار نمود که عضدالدوله دیلمی به منظور مقابله با ادعاهای سیاسی و تبارشناسی سایر دودمان های کهن ایرانی، همانند خاندان باوندی، تبارنامه خاندان خود، منتسب به ساسانیان، را در متن گزارش تاریخی کتاب التاجی وارد نمود. او همچنین شیوه حکومت یکپارچه را، بر اساس الگوی حکومت ساسانیان، در پیش گرفت. اما نسل اول خاندان بویه و به ویژه عضدالدوله با وجود تسلط بر دستگاه خلافت عباسی، به دلیل ملاحظات سیاسی و مذهبی، تمایلات ایرانگرای خود را به ذکر عنوان شاهنشاه و دریافت این لقب از خلیفه محدود نمودند.

the relations of the first and second generations of al-buyeh with the abbasid caliphs with an emphasis on iranism tendencies

the form of communication with the abbasid caliphate (132-656 ah) is one of the important issues of iranian governments, which were formed in the 3rd century of hijri. al-buyeh (322-448 ah) established their relationship with the abbasid caliphate in the form of the dominion emirate and amir al-umara. the distinguishing point of al buyeh’s relationship with the abbasid caliphate compared to other concurrent governments was their obvious iranism tendencies. the main issue and purpose of this research is to explain and analyze the pro-iranian tendencies of the first and second generation of al buyeh rulers (322-372 ah) in the political and cultural-social context of their era and its effect on their relationship with the abbasid caliphate. the collection of historical and archaeological data using the method of library study and their description and analysis revealed the result that azad al-doleh deilami entered the genealogy of his family, attributed to the sassanians in the text of the historical report of kitab al-taji, in order to counter the political and genealogical claims of other ancient iranian dynasties, such as the bavandi family. however, despite dominating the abbasid caliphate system, the first and second generations of the buyeh dynasty, especially azad al-dole, due to political and religious considerations, limited their iranian tendencies to mention the title of emperor and receive this title from the caliph.