تبیین مسایل اصلی سیاست خارجی عراق پس از سقوط پادشاهی تا سقوط حزب بعث (1958-2003)

سیاست خارجی به مجموعه اقدامات ابتکاری یا واکنشی یک کشور در محیط خارجی و شرایط بین المللی اطلاق می شود، که هدف آن، تحقق اهداف و منافع ملی کشور، در رابطه با دیگر جوامع، دولت ها و نهادهای بین المللی است. نظام سیاسی عراق در سال 1958 طی کودتایی از پادشاهی به جمهوری تغییر یافت و سه جریان کمونیسم، قومگرایان عرب و بعث به عنوان جریان‏های اصلی و حاکم در کشور، توانستند تا سال 2003 زمام امور را بدست گیرند. نوشتار حاضر به این پرسش پاسخ می‌دهد که مسایل اصلی سیاست‌خارجی عراق در دوره زمانی پس از سقوط پادشاهی تا سقوط حزب بعث (1958-2003)،چه می-باشد؟ یافته‏های این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده نشانگر آن است که بحران فلسطین، وابستگی اقتصادی و کمپانی‌های نفتی، مساله کردها، همگرایی عربی و پروژه‌های وحدت و اتحاد با کشور سوریه مسایلی هستند که بصورت مستمر در راس سیاست‌گذاری‌های جریان‌های حاکم قرار داشته است. شناخت این مسایل می‌تواند راهبردی برای جریان کنونی حاکم (جریان اسلام‌گرایی) بشمار رفته و در سیاستگذاری خرد و کلان سیاست‌خارجی عراق موثر واقع شود.

explaining the main issues of iraq’s foreign policy after the fall of the kingdom until the fall of the baath party (1958-2003)

foreign policy refers to a set of innovative or reactive measures of a country in the external environment and international conditions, the purpose of which is to realize the goals and national interests of the country in relation to other societies, governments and international institutions. the political system of iraq was changed from a monarchy to a republic in 1958 through a coup, and the three currents of communism, arab nationalists, and baath, as the main and ruling currents in the country, were able to take control of affairs until 2003. the present article answers the question that what are the main issues of iraq’s foreign policy in the period after the fall of the kingdom until the fall of the baath party (1958-2003)? it is assumed that despite the existence of border problems, war with two neighboring countries, water crisis, but they are not the main issues of iraq’s foreign policy, and the findings of the research conducted with the descriptive-analytical method indicate that, the palestinian crisis, oil cartels, convergence of arabs and projects of unity with the country of syria are issues that have been continuously at the top of the policies of the ruling currents. understanding these issues can be considered as a strategy for the current ruling trend (islamism trend) and be effective in the micro and macro policy making of iraq’s foreign policy.