کندوکاوی در امکان فلسفه‌پردازی از طریق انیمیشن با بهره‌گیری از دیدگاه نوئل کرول در باب لایواَکشن

     جستار حاضر به بررسی امکان فلسفه‌پردازی از طریق انیمیشن می‌پردازد و تلاش می‌کند تا نشان دهد که انیمیشن، فراتر از نقش سنتی خود به عنوان ابزاری برای سرگرمی، می‌تواند به‌مثابه ابزاری موثر برای تفکر فلسفی عمل کند. در این راستا، با بهره‌گیری از نظریات نوئل کرول در زمینهٔ فلسفه‌پردازی از طریق فیلم‌های لایواَکشن، سه روش اصلی برای فلسفه‌ورزی از طریق انیمیشن تحلیل و بررسی شده است: «آزمایش فکری»، «سخن‌گفتن پدیدارشناختی»، و «آشنایی‌زدایی». در بخش نخست، با تمرکز بر انیمیشن‌هایی نظیر وال-ای، پرنسس مونونوکه، و مری و مکس، نشان داده می‌شود که این آثار چگونه با طراحی موقعیت‌های پیچیده و تفکربرانگیز به‌مثابه «آزمایش‌های فکری» عمل می‌کنند. این آزمایش‌ها، مشابه نمونه‌های کلاسیک فلسفه، به جای ارائه پاسخ‌های صریح، مخاطب را به تامل در پرسش‌های اساسی، نظیر اخلاق زیست‌محیطی، هویت، و عدالت اجتماعی دعوت می‌کنند. در بخش دوم، ویژگی «سخن‌گفتن پدیدارشناختی» انیمیشن‌ها بررسی شده است. از طریق طراحی بصری منحصربه‌فرد و روایت‌هایی که تجربه‌های زیسته مخاطب را بازتاب می‌دهند، آثاری نظیر روح و داستان اسباب‌بازی 3، امکان بازاندیشی فلسفی در باب زمان، زندگی، و معنای زیستن را فراهم می‌کنند. در نهایت، مفهوم «آشنایی‌زدایی» به‌عنوان یکی دیگر از سازوکارهای فلسفه‌پردازی انیمیشن‌ها تحلیل می‌شود. انیمیشن‌هایی مانند شهر اشباح و پاپریکا، از طریق بازتعریف مرزهای واقعیت، هویت، و فناوری، مخاطب را به بازنگری در پیش‌فرض‌های معمول زندگی دعوت می‌کنند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که انیمیشن می‌تواند به‌عنوان مدیومی مستقل برای فلسفه‌ورزی عمل کند و از طریق روش‌های خلاقانه‌ای که خاص این قالب هنری است، ظرفیت‌های تازه‌ای برای طرح، تحلیل، و گسترش مفاهیم فلسفی فراهم آورد. این امر انیمیشن را به عرصه‌ای میان‌رشته‌ای تبدیل می‌کند که می‌تواند نقشی برجسته در توسعهٔ فلسفهٔ معاصر ایفا کند.

an exploration of the possibility of philosophical thinking through animation utilizing noël carroll’s perspective on live-action

this study explores the potential of philosophical thinking through animation and argues that animation, beyond its traditional role as a medium of entertainment, can serve as an effective tool for philosophical inquiry. drawing upon noël carroll’s theories regarding philosophy through live-action films, the paper examines three primary methods for engaging in philosophical discourse via animation: “thought experiments,” “phenomenological discourse,” and “defamiliarization.” in the first section, animations such as wall-e, princess mononoke, and mary and max are analyzed to demonstrate how these works, by crafting complex and thought-provoking scenarios, function as “thought experiments.” these experiments, akin to classical philosophical examples, refrain from offering explicit answers and instead invite viewers to reflect on fundamental questions such as environmental ethics, identity, and social justice. the second section investigates the “phenomenological discourse” inherent in animations. through distinctive visual designs and narratives that mirror lived experiences, works like soul and toy story 3 facilitate philosophical reflection on concepts such as time, life, and the meaning of existence. finally, the notion of “defamiliarization” is analyzed as another mechanism of philosophical engagement in animations. animations like spirited away and paprika challenge conventional assumptions about reality, identity, and technology, prompting audiences to reconsider their preconceived notions of everyday life. the findings of this research reveal that animation can operate as an independent medium for philosophical inquiry. by leveraging creative methods unique to this art form, animation offers fresh capacities for articulating, analyzing, and expanding philosophical concepts. consequently, animation emerges as an interdisciplinary platform capable of playing a pivotal role in advancing contemporary philosophy.