تدوین شاخص‌ های جرم ‌یابی سرقت ‌های ناشی از سفرهای مجرمانه در ایران

زمینه و هدف: بهره‌گیری صحیح از شاخص‌ های جرم‌ یابی برای کشف جرائم سرقت به‌ویژه سرقت‌های ناشی از سفرهای مجرمانه از دغدغه‌های بسیار مهم کارآگاهان پلیس ایران به‌شمار می‌رود که نیازمند به مطالعه و تدوین شاخص‌های جرم‌یابی است. از این‌رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص‌های جرم‌یابی سرقت‌های ناشی از سفرهای مجرمانه در ایران انجام پذیرفت.روش: در این پژوهش از تحلیل تماتیک استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر کاراگاهان و خبرگان جرم‌یابی بودند که از بین آن‌ها 12 نفر به عنوان نمونه آماری با استفاده از رویکرد هدف‌مند ملاکی و معیار اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که برای تعیین پایایی و روایی از چهار ملاک اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، تاییدپذیری و قابلیت اطمینان استفاده شد. داده‌ها نیز به‌صورت تحلیل مضمون تحلیل شد.یافته‌ها: نشان داد؛ شاخص‌های جرم‌یابی سرقت‌های ناشی از سفرهای مجرمانه در ایران شامل 89 مفهوم پایه‌ای، 11 مفهوم سازمان‌دهنده و 4 مفهوم فراگیر است. براین اساس اولین مفهوم فراگیر یعنی بُعد کاراگاهی شامل 3 مفهوم سازمان‌دهنده؛ ویژگی‌های سارقین در حرکت، اقدامات پلیس در نقطه اولیه (مبدا) و اقدامات پلیس در در نقطه هدف (مقصد وقوع جرم) می‌باشد. دومین مفهوم فراگیر یعنی بُعد قضایی نیز شامل 3 مفهوم سازمان‌دهنده اقدامات موثر قضایی، اقدامات پلیس در ضربه به بنیان مالی سارقین در گردش و تشکیل مرکز رصد ملی جرائم در گردش در کشور می‌شود. هم‌چنین مفهوم فنی و اطلاعاتی نیز شامل مفاهیم سازمان‌دهنده تبادل و تعامل اطلاعاتی پلیس استان‌ها در سطح کشور، طراحی محیط‌شناسی جرائم و ارتقاءاشراف اطلاعاتی افسران پی‌جو است. در نهایت بُعد ساختاری آموزشی نیز براساس تحلیل نتایج شامل دو مفهوم سازمان‌دهنده تربیت و آموزش نیروی انسانی متخصص و تقویت و توسعه سیستم آموزشی شد.نتیجه‌گیری: در همه جوامع، جرائم و شاخص‌های جرم‌یابی دارای ارتباط نزدیکی هستند و از منظر صاحب‌نظران علم جرم‌یابی یکی از مهم‌ترین مسائل در طراحی نامناسب فرایند کشف جرائم نداشتن شاخص‌های مطلوب و کافی در کشف است. بنابراین تدوین شاخص‌های جرم‌یابی سرقت‌های ناشی از سفرهای مجرمانه نقش مهمی در پی‌جویی و کشف پرونده‌های سرقت به ‌شمار می‌رود.

developing crime detection indicators for thefts resultingfrom criminal trips in iran

purpose and context: the correct use of crime detection indicators to detect theft crimes, especially thefts caused by criminal trips, is one of the most important concerns of iranian police detectives, which requires the study and compilation of crime detection indicators. therefore, the present study was conducted with the aim of identifying the indicators of criminalization of thefts caused by criminal trips in iran.method: thematic analysis has been used in this research. the statistical population of the present study were detectives and crime detection experts, among whom 12 people were selected as a statistical sample using a targeted approach and theoretical saturation criteria. the data collection tool was a semi-structured interview, which was used to determine its reliability and validity using the four criteria of credibility, transferability, verifiability and reliability. the data was also analyzed in the form of thematic analysis.findings: it showed; the indicators of criminalization of thefts caused by criminal trips in iran include 89 basic concepts, 11 organizing concepts and 4 inclusive concepts. therefore, the first comprehensive concept is the detective dimension including 3 organizing concepts; the characteristics of robbers in motion are police actions at the initial point (origin) and police actions at the target point (destination of the crime). the second comprehensive concept, which is the judicial dimension, also includes 3 concepts of organizing effective judicial actions, police actions in hitting the financial base of thieves in circulation and forming a national monitoring center for crimes in circulation in the country.