تاملی بر مفهوم مکان از دیدگاه ابن باجه و بررسی تاثیر دیدگاه افلاطون و ارسطو بر آن

مکان از مباحثی است که فیلسوفات در تاریخ فلسفه، به خصوص در طبیعیات، به آن توجه کرده‌اند و در بارۀ مفهوم آن، چیستی و ویژگی‌های آن سخن گفته‌اند. به‌طور تاریخی دو تلقی از مکان وجود داشته است. این دو نگاه که یکی به افلاطون و دیگری به ارسطو منسوب‌اند در زمان‌های مختلف همواره فراز و نشیب‌های مختلفی را پشت سر گذاشته‌اند. این مقاله بر آن است تا با استفاده از روش تحلیلی توصیفی و با تکیه بر شیوۀ گردآوری اطلاعات به صورت اسنادی از متون منتسب به رسائل و دیدگاه‌های فلاسفۀ طبیعی نظیر افلاطون، ارسطو و ابن‌باجه، تاثیر آراء و اندیشه‌های افلاطون و ارسطو را بر تلقی ابن‌باجه از مفهوم، چیستی و ویژگی‌های مکان نشان دهد. تاکنون پژوهش مستقلی در این موضوع انجام نشده است و از این جهت کاری بنیادی است. افلاطون مکان را یک مفهوم انتزاعی می‌داند و ارسطو آن را سطح خارجی جسم یا سطح درونی جسمی که جسم منظور در آن قرار گرفته معرفی می‌کند. ابن باجه در این میان تلفیقی از این دو اندیشه را در کتاب خودش انتخاب می‌کند. وی مفهوم مکان را انتزاعی از حرکت اجسام در جهان خارج می‌داند و آن را سطح خارجی جسم در حال حرکت معرفی می‌کند.

a reflection on the concept of place from the perspective of ibn bājja (avempace) and an examination of the influence of plato and aristotle on it

one of the topics of interest in philosophy, particularly in physics, is the discussion of the concept of place, its essence, and its characteristics. throughout history, there have always been two interpretations of place. these two perspectives, one attributed to plato and the other to aristotle, have gone through various ups and downs. this article aims to utilize an analytical descriptive method, relying on document based information gathering from texts attributed to the treatises and viewpoints of natural philosophers, primarily plato, aristotle, and ibn bājja (avempace), to demonstrate the influence of plato's and aristotle's ideas on ibn bājjah's conception of the essence and characteristics of place. plato considers place to be an abstract concept, while aristotle introduces it as the external surface of a body or the internal surface of the body in which the object is situated. in this context, ibn bājja chooses a synthesis of these two thoughts in his book. he perceives the concept of place as abstracted from the movement of objects in the external world and defines it as the external surface of a moving body