طراحی مدل تاب‌آوری سازمانی با رویکرد آینده‌پژوهی در دانشگاه‌های علوم پزشکی: یک مطالعه کیفی

زمینه و اهداف: عوامل اجرایی دانشگاه‌های علوم پزشکی در شرایط تحمل فشار کاری بالا و نیز شیوع پاندمی کرونا و مشخص نبودن آینده آن، نیازمند تقویت توانمندی سازمانی در ایجاد انطباق‌پذیری و تاب‌آوری سازمانی هستند و این مقاله به دنبال مدل‌یابی و پیش‌بینی تاب‌آوری سازمانی با رویکرد آینده‌پژوهی در دانشگاه‌های علوم پزشکی است.روش بررسی: پژوهش از حیث هدف توسعه‌ای-کاربردی بوده که دارای رویکردی آمیخته اکتشافی و به روش کیفی به اجرا در‌آمده است. جامعه آماری شامل خبرگان و متخصصین علوم مدیریتی و مدیران‌ارشد دانشگاه‌های علوم پزشکی (با دارا بودن خصوصیات و ضوابطی مشخص) بوده که 26 نفر از آنها به‌صورت روش نمونه‌گیری غیراحتمالی هدفمند (قضاوتی) به‌عنوان اعضای گروه خبرگان و پانل دلفی انتخاب گردیدند.یافته‌ها: برمبنای نتایج حاصل از مراحل سه‌گانه تکنیک دلفی و محاسبه شاخص‌های مختلف اجماع و توافق نظر، مدل تاب‌آوری سازمانی با رویکرد آینده‌پژوهی در دانشگاه‌های علوم پزشکی دارای 14 بُعد و 71 مولفه است؛ به‌طوری که برای سنجش و ارزیابی متغیر تاب‌آوری سازمانی در مدل مذکور از 8 بُعد و 38 مولفه و برای سنجش آینده‌پژوهی از 6 بُعد و 33 مولفه بهره‌گیری شد.نتیجه‌گیری: پیشنهاد می‌شود که مسئولین و مدیران ذیربط با بهره‌گیری از اجزاء مدل مستخرج و تبیین شده در بهبود وضعیت تاب‌آوری دانشگاه‌های علوم پزشکی با رویکرد آینده‌پژوهی استفاده کنند. 

designing an organizational resilience model with future research in medical sciences universities: a qualitative study

background and aims: medical sciences universities grapple with high work pressure and the ongoing challenges posed by the pandemic. addressing the need to bolster organizational adaptability and resilience in the face of these stressors, this study aimed to identify and forecast models that can enhance organizational resilience through a future research lens.methods: this research follows a developmental-applicative objective by employing a mixed exploratory approach within a qualitative framework. the study’s participants encompassed management science experts and senior managers from medical sciences universities, selected based on specific characteristics and criteria. a total of 26 individuals were chosen to form the expert group and delphi panel using a non-probability targeted (judgmental) sampling method.results: through the delphi technique and the assessment of various consensus indicators, the study proposes an organizational resilience model incorporating a future research perspective for medical sciences universities. the model comprises 14 dimensions and 71 components, with eight dimensions and 38 components focusing on assessing organizational resilience, and six dimensions and 33 components dedicated to evaluating future research aspects.conclusion: the study advocates for officials and managers to use the model’s components to enhance the resilience of medical sciences universities, particularly when adopting a future research-oriented approach.