بارقه‌های کلام مغلوب در آثار حلاج

حسین بن منصور حلاج، از عارفان مجذوب قرن سوم هجری است که زبان را ظرف بیان احوال شورانگیز و هیجان‌های تند عاطفی خویش قرار داده و در جای‌جای آثارش پیوسته از ذات مشاهده و دیدن الله و تجلّی صفات و ذات خداوند در عالم سخن می‌گوید. از آنجا که او بیشتر تحت‌تاثیر احساسات و هیجانات روحی و باطنی خویش بوده و بخش اعظم آثارش از شمار شطحیات و متون ساخت‌شکن به شمار می‌آید، در این پژوهش به شیوۀ توصیفی-تحلیلی، ویژگی‌های کلام مغلوب از حیث ساخت و محتوا در مجموعه آثار وی مورد بررسی قرار گرفته و تلاش شده به این سوال اصلی پاسخ داده شود که چه عوامل و عناصری در مغلوب‌بودن کلام وی موثر بوده است؟ به‌دلیل غلبۀ هیجان‌های عاطفی، عمده‌ترین ویژگی‌های یک متن مغلوب از قبیل: ابهام، تاویل‌پذیری، مشاهده، دریافت وحی و الهام در آثار وی دیده می‌شود. همچنین زبان، تخیل و تصاویر در آن متناسب با تجربه‌های ناب عرفانی، کاملاً جنبۀ شخصی یافته و حلاج برای بیان احوال خویش که فراتر از سطح ادراک عادی و تجربه‌های معمولی است، به قطب استعاری زبان متوسل شده است و به مدد تشبیه، استعاره و رمز، ناب‌ترین تجربه‌های شخصی و شهودی خویش را تجسم بخشیده و مفاهیم عرفانی و دریافت‌های درونی برگرفته از عالم قدسی خود را از طریق تصاویر حسی و ملموس به تصویر کشیده است.حسین بن منصور حلاج، از عارفان مجذوب قرن سوم هجری است که زبان را ظرف بیان احوال شورانگیز و هیجان‌های تند عاطفی خویش قرار داده و در جای‌جای آثارش پیوسته از ذات مشاهده و دیدن الله و تجلّی صفات و ذات خداوند در عالم سخن می‌گوید. از آنجا که او بیشتر تحت‌تاثیر احساسات و هیجانات روحی و باطنی خویش بوده و بخش اعظم آثارش از شمار شطحیات و متون ساخت‌شکن به شمار می‌آید، در این پژوهش به شیوۀ توصیفی-تحلیلی، ویژگی‌های کلام مغلوب از حیث ساخت و محتوا در مجموعه آثار وی مورد بررسی قرار گرفته و تلاش شده به این سوال اصلی پاسخ داده شود که چه عوامل و عناصری در مغلوب‌بودن کلام وی موثر بوده است؟ به‌دلیل غلبۀ هیجان‌های عاطفی، عمده‌ترین ویژگی‌های یک متن مغلوب از قبیل: ابهام، تاویل‌پذیری، مشاهده، دریافت وحی و الهام در آثار وی دیده می‌شود. همچنین زبان، تخیل و تصاویر در آن متناسب با تجربه‌های ناب عرفانی، کاملاً جنبۀ شخصی یافته و حلاج برای بیان احوال خویش که فراتر از سطح ادراک عادی و تجربه‌های معمولی است، به قطب استعاری زبان متوسل شده است و به مدد تشبیه، استعاره و رمز، ناب‌ترین تجربه‌های شخصی و شهودی خویش را تجسم بخشیده و مفاهیم عرفانی و دریافت‌های درونی برگرفته از عالم قدسی خود را از طریق تصاویر حسی و ملموس به تصویر کشیده است.

the glimmers of recessive words in hallaj works

hossein ibn mansour hallaj is one of the fascinating mystics of the 3rd century of hijri, who used language as a container to express his passionate situations and strong emotional emotions, and in every place of his works, he constantly speaks, observes and sees the essence of god and the manifestation of god's attributes and essence in the world of speech. since he was mostly influenced by his spiritual and inner feelings and emotions and most of his works are considered to be deconstructive texts, in this research, in a descriptive-analytical way, the characteristics of the defeated word in terms of the structure and content of his collection of works have been examined and an attempt has been made to answer the main question, which factors and elements were effective in the defeat of his words? due to the predominance of emotional emotions, the main features of a defeated text such as: ambiguity, interpretability, receiving inspiration and revelation and observation are reflected in her works. also, the language, imagination and images in it have found a completely personal aspect in accordance with the pure mystical experiences. in order to express his situation, which is beyond the level of normal perception and ordinary experiences, hallaj resorted to the metaphorical pole of language and with the help of simile, metaphor and code, he embodied his purest personal and intuitive experiences and mystical concepts and he has depicted his inner perceptions taken from the sacred world through sensory and tangible images.