هستی شناسی واجد شیرازی با تاکید بر سه مفهوم مرگ اندیشی، تقدیرگرایی و پوچ گرایی

هستی‌شناسی، اصطلاحی است که برای شناخت وجود از آن استفاده می‌کنند. این مفهوم که یکی از مباحث مهم فلسفی است، به شعر نیز راه یافته است؛ چراکه شعر همواره بستری مناسب و مستعد برای فهم آسان‌تر مسائل فلسفی بوده است. شعر والاترین هنری است که می‌تواند بیانگر نوع نگاه و جهان‌بینی شاعران نسبت‌به زندگی و مسائل مطرح‌شده در آن باشد؛ به‌همین‌دلیل برای کشف افق هستی‌شناسانۀ هر شاعر باید به شعر او رجوع کرد. در این مطالعه با روش توصیفی- تحلیلی در پی پاسخ به این سوال اساسی هستیم که مفاهیمی مانند «مرگ‌اندیشی»، «تقدیرگرایی» و «پوچ‌گرایی» در آسمان اندیشه و هستی‌شناسی واجد شیرازی، شاعر قرن چهارده خورشیدی چه بازتابی دارند. براساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان چنین ادعا کرد که واجد، شاعری مرگ‌اندیش است و مرگ‌اندیشی را به مخاطبان خود توصیه می‌کند. او نگاه متناقضی نسبت‌به مرگ دارد و مرگ را از دو وجهِ خوشایند و ناخوشایند آن مورد توجه قرار داده است. همچنین بر‌اساس یافته‌های حاضر، واجد شاعری تقدیرگراست که با وجود اشاره‌های اندکی که به قدرت اختیار و ارادۀ بشر داشته است، چیرگی و تسلط تفکر جبرگرا در کل اشعارش نمایان است. به‌دلیل اندیشه‌های توحیدی و دین‌گرایانه، واجد نمی‌تواند به‌صورت کامل در زمرۀ پوچ‌گرایان قرار بگیرد؛ اما وجود عواملی چون ناشناختگی راز هستی و شک و تردیدهای فلسفی و دینی، او را به اندیشه‌های پوچ‌گرایانه نزدیک کرده است.

vajid shirazi's ontology with emphasis on the three concepts of death، fatalism and nihilism

ontology is a term they use to understand existence. this concept, which is one of the important philosophical topics, has also found its way into poetry, because poetry has always been a suitable platform for easier understanding of philosophical issues. poetry is the highest art that can express the type of view and world view of poets towards life and the issues raised in it; for this reason, to discover the ontological horizon of each poet, one should refer to his poetry. in this study, with descriptive-analytical method, we are looking for the answer to this basic question, what are the reflections of concepts such as death thinking, predestination and absurdism in the sky of thought and ontology of vajid shirazi, a poet of the 14th century? based on the findings of the present research, it can be claimed that wajid is a death-minded poet and recommends death-thinking to his audience. he has a contradictory view of death and has considered death from both its pleasant and unpleasant aspects. also, based on the current findings, wajid is a determinist poet who, despite the few references he made to the power of human will, the dominance of deterministic thinking is evident in all of his poems. due to his monotheistic and religious ideas, wajid cannot be fully classified among nihilists, but the existence of factors such as ignorance of the secret of existence and philosophical and religious doubts have brought him closer to nihilistic ideas.