بدر شاکر السیاب و گذار از شعر رمانتیک به شعر مدرنیستی تاماس استرن الیوت بر اساس مکتب ادبیات تطبیقی فرانسه

پژوهش حاضر به بررسی نفوذ و تاثیر توماس استرنز الیوت (1888-1965) شاعر، نمایشنامه‌نویس، منتقد ادبی و ویراستار آمریکایی- بریتانیایی بر شعر بدر شاکر السیاب (1926-1964)، شاعر مشهور عراقی و از پیشاهنگان شعر نو عرب می‌پردازد. سوال اصلی تحقیق این است که کدام خاستگاه اندیشگانی از اندیشه‌های الیوت بر آثار السیاب تاثیر گذاشته است و تاثیرات بیانی یا صور‌خیال تی‌.اس الیوت بر بدر شاکر السیاب چه هستند؟ روش پژوهش پیشِ‌رو، توصیفی-تحلیلی است و اساس آن مبتنی‌بر نظریۀ تطبیقی تاثیر مکتب فرانسوی کلادیوگیین در «زیبایی‌شناسی تاثیر ادبی» است. مطابق با نظریۀ کلادیوگیین، تاثیر ادبی محل زایش آثار ادبی دیگر می‌شود و ادبیات، ادبیات تولید می‌کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد السیاب، تحت‌تاثیر اندیشگانی و بیانی الیوت قرار گرفت و دیگر روی از شعر رومانتیک برتافت و به شعر مدرنیستی الیوت روی آورد. وی به مضامین مشابه الیوت توجه کرد و از‌این‌رو شعرش بازتاب ناامیدی و یاسی است که در عراق حاکم شده بود و عراق را همانند سرزمین بایر الیوت توصیف کرد؛ دیکتاتورها و مستبدانِ عراق را غیرمستقیم به باد انتقاد گرفت و به تاثی از الیوت، بغداد را شهر غیرواقعی توصیف کرد که بایر و بی‌آب و علف است که از آن چیزی رویش نخواهد کرد؛ همان‌گونه که الیوت معتقد است از سرزمین بایر هیچ رویش و رشدی اتفاق نمی‌افتد. در حوزۀ تاثیرات بیان یا صورخیال، السیاب تحت‌تاثیر الیوت، به‌واسطة بهره‌گیری هنرمندانه از اسطورة تموز و ایشتر، به مسببین سرزمین بایر عرب حمله ‌کرد. تحت‌تاثیر الیوت، السیاب از استعاره‌های الیوتی استفاده کرده است و برای نشان‌دادن غلبة تاریکی بر روشنایی، شب را با صنعت تشخیص به‌کار برده است؛ همان شیوه‌ای که الیوت نیز در بازنمود اوضاع تیره و تار سرزمین بایر از آن بهره گرفته است. هرچند الیوت بر السیاب اثر گذاشت، اما شعر السیاب به هیچ روی تقلیدی نیست و وی اشعاری را سروده که تاثیر الیوت را کم و ناچیز جلوه می‌دهد.

badr shakir al-sayyab and the transition from romantic poetry to thomas stern eliot's modernist poetry based on the french school of comparative literature

the present study examines eliot's influence on the poetry of the iraqi poet, badr shaker al-sayyab. the main question of the research is which intellectual origin of eliot's thoughts has influenced al-sayyab's works, and what is t.s eliot's expressive and imaginative influence on al-sayyab’s poetry? the research method of the present research is descriptive and analystical and the comparison of signs and its theoretical framework is based on the comparative theory of influence of the french school of claudio guillen in the aesthetics of literary influence. according to claudio guillen's theory, literary influence gives birth to other literary works and literature produces literature. the results of the study show that under the influence of eliot's thought, al-sayyab turned away from romantic poetry and became an adeherent of modernist poetry. thus, he turned to themes similar to those of eliot's poetry and therefore his poetry reflects the despair and hopelessness that prevailed in iraq and describes iraq as a wasteland which is reminiscent of eliot’s wasteland; al-sayyab indirectly criticized the dictators and autocrats of iraq, and like eliot who condemns unreal cities that lack humanity in his poems, al-sayyab too condemned baghdad as an unreal city that is a wasteland and without water that nothing will grow from it, as eliot believes that nothing will grow from the waste land. in the field of expressive effects or imagaries, under the influence of eliot, through the artistic use of the myth of tammuz and ishtar, al-sayyab attacked the causes of the arab wasteland. influenced by eliot al-sayab, used eliotique metaphors like personification of night to show the tangible dominance of darkness over light, the same method used by eliot in depicting the chaotic and dark situation of the wasteland. although eliot influenced al-sayyab, al-sayyab's poetry is not an imitation in any way, and he wrote poems that make eliot's influence seem insignificant.