غم و شادی و جلوه‌های آن در ایران پیش از اسلام (برحسب متون مذهبی، مستندات تاریخی و آثار ادبی)

این مقاله در پی آن است که نشان دهد در ایران پیش از اسلام چه اندیشه‌هایی در مورد غم و شادی وجود داشته و انگیزه و علل تبلیغ و نمود اجتماعی و عینی این اندیشه‌ها چه بوده است. برای این مقصود، با روش توصیفی تحلیلی و برحسب متون دینی، منابع تاریخی و آثار ادبی به مسئله پرداخته شده است. از حیث مذهبی، شادمانی امری قدسی و آسمانی به شمار رفته و حکم ابزاری را داشته است که با آن می‌توان بر مظاهر اهریمنی و اندوه غلبه کرد. بااین‌حال غم‌گرایی کارکردهای مثبتی از جمله تقویت حس انتقام و ایجاد شوق بازگشت به عالم معنوی(از طریق غم غربت) نیز داشته است. از منظر اسناد تاریخی شیوه مداراگرایانه و تساهل پادشاهان هخامنشی با ملل تحت سلطه خود، و در عهد ساسانی فرامین برخی پادشاهان چون بخشودگی خراج و رعایت عدالت موجب رواج جلوه‌هایی از شادمانی و دوری از اندوه جمعی در سراسر سرزمین بوده است؛ هرچند نظام طبقاتی اندوه عمیقی ایجاد می‌کرده است. در آثار ادبی، بزرگان راهکارهایی چون تاکید بر ناپایداری زندگی و توجه به قناعت را برای رهایی انسان از غم توصیه کرده‌اند.

sadness and happiness and its manifestations in iran before islam (according to religious texts، historical documents and literary works)

this article seeks to show what thoughts about sadness and happiness existed in iran before islam, and what were the motivations and reasons for the propagation and social and objective manifestation of these thoughts. for this purpose, thesubject of the article has been addressed with descriptive and analytical methodaccording to religious texts, historical sources and literary works. from arel igious point of view, happiness is considered a sacred and heavenly issue and ithas considered as a tool that can be used to overcome sadness and demonicmanifestations. however, tendency to sadness has also had positive functions,such as strengthening t he sense of revenge and creating the desire to return to thespiritual world (through homesickness). from the perspective of historicaldocuments, the tolerant way of the achaemenid kings with the nations under theirrule, and in the sasanian era, the decr ees of some kings such as the forgiveness oftribute and the observance of justice have caused the spread of manifestations ofhappiness and avoidance of collective sorrow throughout the land. however, theclass system has caused deep sorrow. in literary w orks, elders have recommendedsolutions such as emphasizing the instability of life and paying attention tocontentment to free people from sadness.