استعاره مفهومی عشق در غزلیات خاقانی

در مطالعاتِ زبان‌شناختی معاصر، کارکردِ استعاره ادراک و شناخت مفاهیم است. استعاره‌ مفهومی عبارت ‌است از درک مفاهیم انتزاعی بر اساس تجربه‌ موجود از مفاهیم عینی. پژوهش حاضر به شیوه‌ توصیفی-تحلیلی و در چهارچوب نظریه‌ استعاره‌ مفهومی لیکاف و جانسون به بررسی چگونگی و چرایی ادراک مفهومِ عشق در اندیشه‌ خاقانی با تمرکز بر بخش غزلیات از دیوان وی می‌پردازد. طبق بررسی‌ها استعاره‌های هستی‌شناختی عشق در غزلیات خاقانی از بیشترین فراوانی برخوردار هستند و نمونه‌ای از استعاره‌ جهتی در متن یاد شده وجود ندارد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد، طرح استعاره‌های هستی‌شناختی عموماً در پیوند با استعاره‌های ساختاری و ناظر بر جنبه‌ دشواری‌آفرین عشق است. به طور کلّی تجربه‌ عشق در نگاه خاقانی امری دشوار اما ارزشمند است. چنان ‌که بیشتر استعارهای متن با تاکید بر ماهیتِ نابودگر و دشواری‌آفرین عشق و تمرکز بر جنبه‌ ارزشمند و مقتدر آن شکل گرفته‌اند. نگارندگان معتقدند شرایط زندگی شخصی و اجتماعی شاعر، روحیات، تمنّیات و تجربیات وی زمینه‌ خلق و پرداخت استعاره‌های متن را فراهم آورده‌اند.

the conceptual metaphor of love in khaqani's sonnets

in contemporary linguistic studies, the function of metaphor is perception of concepts. conceptual metaphor is the understanding of abstract concepts based on existing experience of sensible concepts. in this research, the concept of love in khaqani's sonnets, based on the conceptual metaphor theory by lakoff and johnson, has been investigated. this paper aims to investigate how and why conceptual metaphors are made. according to this study, the ontological metaphors of love are the most abundant, and there is no example of an orientational metaphor in khaqani's sonnets. the design of ontological metaphors is generally linked with structural metaphors and refers to the difficulty of love. in khaghani's view concept of love is a hard experience but also valuable. so most metaphors of love in khaqani's sonnets are about it's destructive and hard nature, and emphasize its valuable and powerful aspect. the authors believe that the poet's personal and social living conditions, moods, wishes, and experiences have provided the basis for creating the metaphors in his sonnets.