شناسایی و رتبه‌بندی ابزارهای مدیریت ریسک اعتباری در نظام بانکداری با روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی

بانک‌ها یکی از اصلی‌ترین ارکان نظام اقتصادی هر کشوری به شمار می‌روند و عملکرد صحیح آن‌ها موجب پیشرفت اقتصادی کشور می‌شود. با توجه به افزایش تقاضای تسهیلات بانک‌ها و ریسک موجود در این فعالیت‌ها، بررسی ابزارهای مدیریت ریسک برای ساماندهی، کنترل و مدیریت ریسک اعتباری بانک‌ها الزامی است. در این پژوهش با بررسی ادبیات موضوع و جمع‌آوری اطلاعات از خبرگان از طریق نمونه‌گیری گلوله برفی، ابزارهای مدیریت ریسک اعتباری در بانک‌ها در قالب 15 ابزار استخراج گردید. سپس با تدوین پرسشنامه و کسب نظرات متخصصین، هشت ابزار نهایی انتخاب و به کمک روش‌های ویکور فازی، تاپسیس فازی و واسپاس فازی رتبه‌بندی شد. به منظور تعیین رتبه‌بندی نهایی ابزارها بر اساس نتایج به دست آمده از روش‌های فازی از دو تکنیک میانگین رتبه‌ها و کپلند استفاده شد. نتایج نشان داد که وثیقه و ضمانت به عنوان مهم‌ترین ابزار در مدیریت ریسک اعتباری به شمار می‌آید. همچنین طراحی نظام تعیین درجه اعتباری و تعیین سقف تسهیلات نیز در رتبه‌های بعدی قرار دارند. بنابراین بانک‌ها جهت کنترل و مدیریت ریسک اعتباری خود لازم است به این ابزارها توجه ویژه‌ای داشته باشند.

Identification and ranking of credit risk management tools in banking with fuzzy multi criteria decisionmaking methods

Banks are one of the main pillars of any country’s economic system and their proper functioning will lead to the country’s economic development. Due to the increasing demand for bank facilities and the risk in these activities, it is necessary to examine the risk management tools to organize, control and manage the credit risk of banks. In this study, by examining the literature and collecting information from experts through snowball sampling, credit risk management tools in banks in the form of 15 tools were extracted. Then, by compiling a questionnaire and obtaining the experts’ opinions, eight final tools were selected and ranked using fuzzy Vikor, fuzzy TOPSIS, and fuzzy vaspas methods. In order to determine the final ranking of instruments based on the results obtained from fuzzy methods, two techniques of mean averaging and Copeland were used. The results showed that collateral and guarantee are the most important tools in credit risk management. Also, the design of the credit rating system and the facility ceiling determination are in the next ranks. Therefore, banks need to pay special attention to these tools to control and manage their credit risk.