بررسی رابطه بین سرمایه‌های روان‌شناختی و رفتارهای انحرافی محل کار با توجه به نقش واسطه‌ای فرسودگی شغلی در میان معلمان مقطع ابتدایی شهر شیراز

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سرمایه های روان شناختی و رفتارهای انحرافی محل کار با توجه به نقش واسطه ای فرسودگی شغلی در میان معلمان مقطع ابتدایی شهر شیراز انجام پذیرفت. برای این منظور 349 نفر از معلمان به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند و به پرسشنامه خودگزارشی که شامل مقیاس سرمایه های روان شناختی ، رفتار انحرافی و فرسودگی شغلی پاسخ دادند. ویژگی های فنی مقیاس ها نیز بررسی و مورد تایید قرار گرفت. یافته ها نشان داد که اثر غیر مستقیم سرمایه های روان شناختی (خودکارآمدی، خوش بینی، امیدواری و تاب آوری) از طریق واسطه گری ابعاد فرسودگی شغلی (فرسودگی عاطفی، مسخ شخصیتی، بدبینی و احساس ناکارآمدی) بر رفتارهای انحرافی محل کار منفی و از نظر آماری در سطح 0.01 معنی دار می باشند. همچنین بیشترین اثر غیرمستقیم بر رفتارهای انحرافی محل کار مربوط به مولفه تاب آوری و برابر با 0.14-  بدست آمد. بیشترین اثر مستقیم بر رفتارهای انحرافی محل کار مربوط به فرسودگی عاطفی بوده و برابر با 0.32 بدست آمد که از نظر آماری در سطح 0.01 معنی دار است. ضمناً در مدل برازش شده 30 درصد از واریانس رفتارهای انحرافی محل کار توسط سرمایه های روان شناختی و فرسودگی شغلی تبیین گردید. در نتیجه تقویت سرمایه های روان شناختی نظیر خوش بینی، امیدواری، خودکارآمدی و تاب آوری روان شناختی در معلمان مقطع ابتدایی تا حدود زیادی فرسودگی شغلی آنان را کاهش می دهد که این امر موجب کاهش رفتارهای انحرافی محل کار و توسعه رفتارهای فردی و گروهی معلمان در محل کار می گردد.

investigating the relationship between psychological capital and deviant workplace behaviors with regard to the mediating role of burnout among elementary school teachers in shiraz

the purpose of this study was to investigate the relationship between psychological capital and workplace deviant behaviors via the mediating role of burnout among elementary school teachers in shiraz. for this purpose, 349 teachers were selected by multistage cluster sampling and responded to a self-report questionnaire including the psychological capital scale, deviant behavior, and burnout. the technical properties of the scales were also verified. the findings showed that the components of psychological capital (self-efficacy, optimism, hope, and resilience) have indirect negative effects through mediating the dimensions of burnout (emotional exhaustion, depersonalization, pessimism, and inefficiency) which is statistically significant (p<0.01). the most indirect effect on workplace deviant behaviors (-0.14) belonged to resilience. moreover, the most direct effect on deviant behaviors in the workplace was related to emotional burnout (0.32) which was statistically significant (0.01). meanwhile, the explained variance of workplace deviant behaviors was 0.30. meanwhile, in the fitted model, 30% of the variance of deviant workplace behaviors was explained by psychological capital and burnout.  overall, the results showed that strengthening psychological assets such as optimism, hope, self-efficacy and psychological resilience in primary school teachers greatly reduces their burnout, which reduces deviant behaviors in the workplace and develops individual and group behaviors of teachers in the workplace.