طراحی و اعتباریابی مدل معلم‌رهبری در نظام آموزش و پرورش با رویکرد آمیخته

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی مدل معلم‌رهبری در نظام آموزش و پرورش بود که به روش آمیخته اکتشافی متوالی انجام شده است. ابتدا بخش کیفی پژوهش، برای شناسایی ابعاد و مولفه‌های معلم‌رهبری به روش فراترکیب انجام شد. جامعه آماری بخش کیفی، شامل کلیه مقالات منتشر شده در حوزه معلم‌رهبری طی سال‌های 2012 تا 2023 می‌باشد که 48 پژوهش به روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب شدند. مقالات منتخب با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل شدند و مدل مفهومی معلم‌رهبری طراحی شد. سپس بخش کمی پژوهش، برای اعتباریابی مدل مفروض به روش همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری بخش کمی، شامل کلیه مدیران و معلمان مدارس دولتی دوره ابتدایی شهر تالش به تعداد 744 نفر می‌باشد که مطابق جدول مورگان، 257 نفر به روش نمونه‌گیری نسبتی- تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. ایزار گردآوری داده‌های کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته می‌باشد که روایی آن از طرف اساتید صاحب نظر تایید و پایایی آن نیز به روش آلفای کرونباخ 0.93 محاسبه گردید. داده‌های کمی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی در چهارچوب مدل معادلات ساختاری با کمک نرم‌افزارهای spss و smartpls4 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان دادند که مدل معلم‌رهبری از برازش مناسبی برخوردار بوده و دارای 5 بٌعد اصلی و 15 مولفه فرعی می‌باشد که عبارتند از: رشد و بهبود مستمر (بهبود یادگیری دانش‌آموزان، رشد حرفه‌ای معلمان، بهبود مدیریت کلاس درس و تدریس)، فرهنگ مشارکتی (همکاری جمعی، اشتراک‌گذاری و تصمیم‌گیری مشارکتی)، ظرفیت‌سازی (تسهیل تغییرات، حمایت همه‌جانبه و ارتباط فراکلاسی)، رفتار رهبری (توسعه چشم‌انداز، الهام‌بخشی و تاثیر و نفوذ) و اخلاق حرفه‌ای (ملاحظات اخلاقی، تعهد و قدردانی).

design and validating the teacher leadership model in the education system with a mixed approach

the purpose of the current research was to design and validate the teacher leadership model in the education system, which was carried out using a sequential exploratory mixed method. first, the qualitative part of the research was conducted to identify the dimensions and components of teacher leadership using a meta synthesis method. the statistical population of the qualitative section includes all articles published in the field of teacher leadership during the years 2012 to 2023, of which 48 studies were selected by purposeful sampling. the selected articles were analyzed with open, central and selective coding and a conceptual model of teacher leadership was designed. then, the quantitative part of the research was conducted to validate the assumed model using the correlation method based on the structural equation model. the statistical population of the quantitative part includes all principals and teachers of public schools of talesh city with a number of 744 people, according to morgan’s table, 257 people were selected as a sample by relative-random sampling method. the purpose of collecting quantitative data is a researcher-made questionnaire whose validity was confirmed by expert professors and its reliability was calculated using cronbach’s alpha method of 0.93. quantitative data were analyzed using confirmatory factor analysis in the framework of the structural equation model with the help of spss and smartpls4 software. the findings of the research showed that the teacher leadership model has a good fit and has 5 main dimensions and 15 sub-components, which are: continuous growth and improvement (improvement of students’ learning, professional development of teachers, improvement of classroom management and teaching), collaborative culture (collective collaboration, sharing and collaborative decision-making), capacity building (facilitation of changes, comprehensive support and cross-class communication), leadership behavior (development of vision, inspiration and impact and influence) and professional ethics (ethical considerations, commitment and appreciation).