بررسی شاخص‏ های خشکسالی هواشناسی، کشاورزی و هیدرولوژیکی در دشت مهاباد

در این مطالعه از بسته نرم ‏افزاری تخصصی به نام drinc (محاسب شاخص‏های خشکسالی) با هدف بررسی شاخص‏های خشکسالی هواشناسی، کشاورزی و هیدرولوژیکی در دشت مهاباد واقع در استان آذربایجان غربی استفاده شد. از دو شاخص که اخیرا توسعه یافته (شاخص ‏های rdi و sdi) و شاخص بارش استاندارد شده (spi) و شاخص بارش، تبخیروتعرق استاندارد شده (spei) استفاده شد. نتایج نشان داد که شاخص 12 ماهه در پایش دوره‏‏های خشک‌سالی و ترسالی مناسب‌ترین مقیاس برای کلیه شاخص‏های خشکسالی است. مقایسه سری‏های زمانی شاخص‏های خشک‌سالی spei و spi در طول دوره آماری نشان داد که در مقیاس زمانی 12 ماهه، اختلاف رفتاری دو شاخص از لحاظ شدت شاخص بیشتر می‏‏‏‏شود. دلیل این اختلاف می‏تواند دلیلی بر حساسیت شاخص spei به تغییرات بارندگی و منظور نمودن پارامتر تبخیر و تعرق پتانسیل در این شاخص باشد. بررسی‏ها نشان داد که شاخص rdi تقریباً روند مشابهی مانند شاخص spei دارد. همچنین، تغییرات شاخص sdi در طول دوره آماری نیز روند مشابهی با شاخص spei نشان داد. خشک‌سالی هیدرولوژیکی معمولاً هم‌زمان با خشک‌سالی هواشناسی رخ نمی‏دهد و با تاخیری نسبت به آن‏ها روی می‏دهد؛ زیرا زمان طولانی‏تری مورد نیاز است تا اینکه کاهش بارش بتواند اثر خود را بر اجزای سامانه‏های هیدرولوژیکی از قبیل جریان‏های سطحی و رطوبت خاک نشان دهد. به طور کلی نتایج نشان داد بسته نرم افزاری drinc شامل ابزارهای مفیدی است که برای برآوردن نیازهای طیف گسترده‏ای از موارد تصمیم‏گیری کمک می‏کند. این نرم‏افزار ممکن است در کاربردهای مختلفی مانند پایش خشکسالی، ارزیابی توزیع مکانی خشکسالی، بررسی سناریوهای اقلیمی و غیره مورد استفاده قرار گیرد. آگاهی و شناخت از ماهیت شاخص‏های خشک‏سالی از طریق بررسی و مقایسه نتایج شاخص‏های مختلف خشک‏سالی این امکان را به تصمیم‏گیران و مدیران می‏دهد تا درک بهتری نسبت به شروع خشکسالی و برنامه‏ریزی میان‌مدت و بلندمدت برای سازگاری با آن داشته باشند.

assessment of meteorological, agricultural, and hydrological drought indicators in mahabad plain

this study used a specialized software package called drinc (drought indicators calculator) to investigate meteorological, agricultural, and hydrological drought indicators in mahabad plain located in west azarbaijan province. two recently developed indices (rdi and sdi indices), standardized precipitation index (spi) and standardized precipitation, evapotranspiration index (spei) were used. the results showed that the 12-month index is the most suitable scale for all drought indices in monitoring drought and wet periods. comparing the time series of spei and spi drought indices during the statistical period showed that in the 12-month time scale, the difference in the behavior of the two indices increases in terms of the severity of the index. the reason for this difference could be the sensitivity of the spei index to changes in precipitation and the inclusion of the potential evapotranspiration parameter in this index. investigations showed that the rdi index has almost the same trend as the spei index.the changes in the sdi index during the statistical period also showed a similar trend to the spei index. hydrological drought usually does not occur at the same time as meteorological drought and occurs with a delay compared to them; because a longer time is needed before the reduction of precipitation can show its effect on the components of hydrological systems such as surface currents and soil moisture. in general, the results showed that the drinc software package includes useful tools that help to meet the needs of a wide range of decision-making cases.this software may be used in various applications such as drought monitoring, evaluating the spatial distribution of drought, examining climate scenarios, etc.knowledge and understanding of the nature of drought indicators through studying and comparing the results of different drought indicators allows decision-makers and managers to better understand the onset of drought and mid-term and long-term planning.