اثر روش‌ های مختلف خاک ‌ورزی و کاشت بر فشردگی خاک، تراکم علف‌های هرز و عملکرد دانه نخود دیم

مقدمه: نخود از حبوبات مهم مناطق دیم می باشد که می توان در تناوب گندم دیم قرار داد. با توجه به کمبود رطوبت در مناطق دیم و نیز کاهش حاصلخیزی خاک به دلیل استفاده مداوم از روش رایج خاک ورزی و عدم حفظ پوشش گیاهی، استفاده از سامانه های خاک ورزی حفاظتی در این مناطق با توجه به مزایای آن در حفظ رطوبت خاک، کاهش فرسایش خاک و افزایش حاصلخیزی خاک رو به گسترش می باشد. همچنین کشت نخود بدلیل اثرات آن در کشاورزی پایدار و کاهش مصرف کودهای ازته در سیستم تناوبی در حال توسعه است. به علاوه حبوبات را می توان برای بازیابی مناطقی که در آن خواص فیزیکی و شیمیایی خاک در طول زمان پسروی داشته است، توصیه نمود.روش شناسی: شش روش خاک ورزی و کاشت نخود در بقایای گندم شامل: t1- کم خاک ورزی با خاک ورز مرکب حفاظتی (چیزل پکر) + کاشت نخود با عمیق کار، t2- خاک ورز مرکب مجهز به تیغه های زیرشکن، قلمی و غلتک+ کاشت نخود با عمیق کار، t3- کشت نخود با خطی کار کشت مستقیم، t4- خاک ورز مرکب مجهز به تیغه های زیرشکن، قلمی و غلتک + استفاده از دستگاه تسطیح کن غلتک دار + کاشت نخود با عمیق کار، t5- استفاده از تسطیح کن غلتک دار + کشت نخود با خطی کار کشت مستقیم و t6-  روش مرسوم منطقه (دستپاشی و پوشاندن بذر با گاوآهن شش خیش) به عنوان شاهد در قالب طرح بلوک های کامل تصافی به مدت سه سال اجرا شد.یافته‌های پژوهش: نتایج تجزیه مرکب سه ساله نشان داد که اثر روش های مختلف خاک ورزی و کاشت بر عملکرد و اجزای عملکردی نخود معنی دار بود.  کشت نخود با خطی کار کشت مستقیم با میانیگن عملکرد 6/608 کیلوگرم در هکتار و تیمار مرسوم منطقه  با میانگین عملکرد 3/369 کیلوگرم در هکتار به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد نخود را به خود اختصاص دادند. اثر روش های مختلف خاک ورزی بر وزن علف های هرز معنی دار بود. تیمارهای t2، t3 و t5 کمترین مقدار علف های هرز و تیمارهای t1 و t6 بیشترین مقدار علف های هرز را به خود اختصاص دادند. از نظر اقتصادی، بیشترین ارزش ناخالص (267784000 ریال در هکتار) و ارزش خالص (261784000 ریال در هکتار) مربوط به کشت نخود با خطی کار کشت مستقیم بود که بیشترین ارزش را در بین تیمارهای مورد بررسی نشان داد. بر اساس نتایج بدست آمده می توان روش کشت مستقیم نخود در بقایای گندم را برای شرایط مشابه با آزمایش حاضر توصیه کرد.

effect of different methods of tillage on soil compaction, weed density and grain yield of chickpea

introduction: chickpea is one of the important legumes of dry regions, which can be replaced by fallow in rotation with wheat. due to the lack of moisture in the dryland areas and the decrease in soil fertility due to continuous use of the common method of tillage and not maintining crop residuals, theuse of conservation tillage systems in these areas are important due to the advantages of this method(preserving soil moisture, reducing soil erosion and increasing soil fertility, preserving the environment,reducing production costs, etc.). also, chickpea cultivation is expanding due to the interest insustainable agriculture, because when legumes are planted in rotation with other crops, they can reducethe consumption of nitrogen fertilizers. in addition, legumes can be recommended to restore areas wherethe physical and chemical properties of the soil have been deteriorated over years.methodology: six methods of tillage and planting chickpea in wheat residue including t1- reducedtillage with conservaion compound tiller (chisel-packer) + planting chickpeas with seed drill, t2-compound tiller (subsoiler + chisel + roller) + planting chickpeas with seed drill, t3- no till (plant ofchickpeas with a direct seeder), t4- three-level tiller (subsoiler + chisel + roller) + use of a rollerleveling device + planting chickpeas with a seeder, t5 - using a leveling roller + plant of chickpea witha direct seeder and t6- the conventional method of the region (broadcasting chickpea by hand + plowingwith a moldboard plow) as control were implemented as a randomized complete block design in threereplications for three years.research findings: the results of this experiment showed that the effect of different tillage methodson the chickpea grain yield and its components were significant (p<0.05). treatment t3 with an averagegrain yield of 608.6 kgha-1 and treatment t6 with an average 369.3 kg ha-1 had the highest and lowestgrain yields, respectively. the effect of different tillage methods on weed weight were significant(p<0.05). treatments t2, t3 and t5 had the lowest amount of weeds and treatments t1 and t6 had thehighest amount of weeds. from the economic point of view, the highest gross value (267784000 rialsper hectare) and net value (261784000 rials per hectare) was related to t3 treatment, which shows thehighest value among the examined treatments. based on the obtained results, direct planting ofchickpeas in wheat residues was recommend for conditions similar to the present experiment.