مدل سازی آماری - جغرافیایی برآورد عملکرد نخود دیم در مناطق کشت عمده آن در استان کرمانشاه

لزوم توجه به تفاوت‌های مکانی و زمانی و شناسایی موثرترین شاخص تاثیرگذار بر عملکرد نخود دیم در مناطق عمده کشت آن در استان کرمانشاه، از ویژگی‌های مهم این تحقیق است. برای رسیدن به این هدف ابتدا با استفاده از اطلاعات موجود، نقشه مناطق کشت عمده نخود دیم در استان کرمانشاه ترسیم شد. در مرحله بعد، با داشتن لایه نقشه رقومی مزارع نخود، مزارع این محصول بر روی تصاویر دریافتی سنجنده مادیس در سال‌های زراعی 1379-1378 تا 1400-1399 استخراج گردید. در گام بعدی 9 شاخص طیفی گیاهی در مرحله گل‌دهی این گیاه برای چهار منطقه اقلیمی کشت عمده آن، در بازه زمانی 22 سال محاسبه گردید.  این 9 شاخص طیفی همراه با متغیر مجموع بارش دوره، به‌عنوان متغیر مستقل و داده‌های عملکرد به‌عنوان متغیر وابسته، وارد مدل رگرسیونی گام به گام گردید. نتایج نشان دادکه در دوره گل‌دهی نخود، موثرترین شاخص‌ها بر تغییرپذیری عملکرد آن در شهرستان کرمانشاه، دو شاخص ndvi و بارش و در شهرستان‌های اسلام‌آباد غرب، دالاهو و سنقر نیز به‌ترتیب، شاخص‌های ndvi، pvi و savi  می‌باشند. نتایج اعتبارسنجی نیز نشان داد که میزان صحت مدل آماری شهرکرمانشاه درمقایسه با سایر شهرستان‌ها بیشتر بود. ضریب همبستگی مدل آماری تخمین عملکرد نخود در این شهرستان 0/69 با خطای معیار 84 کیلوگرم در هکتار بود. همچنین مقادیر انحراف نسبی مدل آماری این شهرستان نسبت به سایر مدل ها کمتر بود.

statistical-geographical modeling for estimating the yield of rainfed chickpeas in its major cultivation areas in kermanshah province

the main objective of this research is to identify the most effective indicator as well as the effect of spatial and temporal differences on the yield of rainfed chickpeas in major cultivation areas of kermanshah province. to do so, a map of major rainfed chickpea cultivation areas in the province was drawn by crop statistics. then, the farms of this crop were extracted using the digital map layer of chickpea fields on the received images of modis sensor from 2000 to 2021. in the next step, 9 plant spectral indices for chickpeas over the four climatic regions of kermanshah in the flowering growth stage were calculated during a period of 22 years. these 9 spectral indices, together with the variable of total precipitation as independent variables and yield data as a dependent variable entered into the stepwise regression model. the results showed that ndvi and precipitation indices are the most effective indices of yield variability during flowering stage of chickpea in kermanshah. furthermore, ndvi, pvi and savi indices in the cities of islamabade gharb, dalahou and songhar are the most effective indices during the studied period, respectively. the results of validation revealed that the statistical model of kermanshah city was more accurate than other cities. the correlation coefficient of the statistical model for estimating chickpea yield in this city was 0.69 with a standard error of 84 kg/ha-1. in addition, the relative deviation values of the statistical model of this city were less than other models.