مقاله مروری:‌ بررسی نقش عصاره گیاهان دارویی در درمان بیماری‌ ماهیان

تراکم بالای جمعیت و شرایط هیدرودینامیک ضعیف و تغذیه منجر به افزایش حساسیت ماهیان نسبت به عوامل بیماری‌‌زای ساکن در آب شده است. تاکنون به منظور جلوگیری از ضررهای اقتصادی ناشی از این عوامل بیماری‌‌­زا، از داروهای مختلفی استفاده شده است. استفاده از داروهای ضدمیکروبی در صنعت شیلات و آبزی‌‌پروری کشور می‌‌تواند منجر به بروز مقاومت در میکروارگانیسم‌‌های بیماری‌‌زا شود. امروزه، پرورش‌‌دهندگان ماهی به دنبال جایگزین‌‌هایی برای آنتی‌‌بیوتیک‌‌ها در صنعت آبزی‌‌پروری بوده و گیاهان دارویی یکی از گزینه‌‌های موجود برای این منظور می­باشند. با توجه به اهمیت گیاهان دارویی در صنعت آبزی‌‌پروری، پژوهش حاضر به منظور ارائه اطلاعاتی در مورد درمان بیماری‌های ویروسی، باکتریایی و انگلی در ماهیان با استفاده از این گیاهانِ سودمند انجام گرفت. بررسی تحقیقات علمی مختلف نشان داد که گیاهان دارویی سرشار از متابولیت‌های ثانویه و ترکیبات فیتوشیمیایی هستند که در برابر بیماری‌های ویروسی، باکتریایی و انگلی ماهیان اثر می‌گذارند. گیاهان دارویی دارای اثرات مختلفی از قبیل تقویت رشد، تحریک سیستم ایمنی و تقویت سیستم تولیدمثل هستند. علاوه‌‌براین، این گیاهان به دلیل برخورداری از ترکیبات زیست‌‌فعالِ متنوع مانند آلکالوئیدها، ترپنوئیدها، تانن‌‌ها، ساپونین‌‌ها و فلاونوئیدها، دارای خواص ضدبیماری‌‌زایی در پرورش آبزیان هستند. مزیت اصلی گیاهان دارویی این است که دارای منشاء طبیعی هستند، از این­رو، تهدیدی برای سلامت انسان، ماهی و محیط‌‌زیست به‌‌شمار نمی‌‌روند. کشور ایران به­دلیل برخورداری از تنوع وسیع گونه­های گیاهی به­ویژه گیاهان دارویی بستر مناسبی برای استخراج ترکیبات زیست­فعال از این منابع ارزشمند می­باشد که موجبات پیشرفت­های آتی در صنعت آبزی­پروری کشور را فراهم خواهد ساخت.  

investigating the role of medicinal plant extracts in the treatment of fish diseases: an environmentally friendly approach for the development of the aquaculture industry

high population density and poor hydrodynamic and nutritional conditions have led to increased susceptibility of fish to pathogens living in the water. so far, various drugs have been used to prevent economic losses caused by these pathogens. the use of antimicrobial drugs in the country’s fisheries and aquaculture industry can lead to the emergence of resistance in pathogenic microorganisms. today, fish farmers are looking for alternatives to antibiotics in the aquaculture industry, and medicinal plants are one of the available options for this purpose. given the importance of medicinal plants in the aquaculture industry, the present study was conducted to provide information on the treatment of viral, bacterial and parasitic diseases in fish using these beneficial plants. the literature review showed that medicinal plants are rich in secondary metabolites and phytochemical compounds that are effective against viral, bacterial and parasitic diseases of fish. medicinal plants have various effects such as growth promotion, immune system stimulation and reproductive system enhancement. in addition, these plants have anti-pathogenic properties in aquaculture due to their diverse bioactive compounds such as alkaloids, terpenoids, tannins, saponins and flavonoids. the main advantage of medicinal plants is that they are of natural origin, therefore, they do not pose a threat to human, fish and environmental health. due to the wide diversity of plant species, especially medicinal plants, iran is a suitable platform for extracting bioactive compounds from these valuable resources, which will provide future advances in the country’s aquaculture industry.