پرورش ماهیان زینتی بومی: چالش‌ها و فرصت‌ها با تاکید بر گونه‌های بومی و پتانسیل‌های پرورش آنها

پرورش ماهیان زینتی به عنوان یکی از بخش‌های مهم آبزی‌پروری، در سال‌های اخیر در ایران رشد چشمگیری داشته است. ایران با بیش از 200 گونه ماهی بومی و اکوسیستم‌های آبی متنوع، ظرفیت بالایی برای توسعه این صنعت دارد. اگرچه تجارت جهانی ماهیان زینتی سالانه بیش از 15 میلیارد دلار ارزش دارد، اما سهم ایران به دلیل تمرکز سنتی بر گونه‌های خوراکی و وارداتی محدود مانده است. گونه‌های بومی (ماهی قرمز، گوپی و گورامی) به دلیل سازگاری با شرایط محلی و جذابیت بصری، گزینه‌های مناسبی برای پرورش هستند. این گونه‌ها علاوه بر مزایای اقتصادی، به حفظ تنوع زیستی و توسعه پایدار کمک می‌کنند. با این‌حال، پرورش ماهیان زینتی بومی با چالش‌هایی نظیر کمبود دانش فنی، برداشت بی‌رویه از طبیعت و ضعف در زنجیره تامین مواجه است. این مشکلات باعث شده  است که برخی گونه‌های ارزشمند در معرض انقراض قرار گیرند. سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌تواند فرصت‌هایی چون حفظ ذخایر ژنتیکی، توسعه مشاغل محلی و جذب بازارهای بین‌المللی را فراهم کند. تنوع زیستی غنی ایران شامل بیش از 43 گونه ماهی زینتی بومی است که در مناطق مختلف کشور پراکنده هستند. خانواده‌هایی مانند کپورماهیان، سگ‌ماهیان جویباری و کپور دندان‌ماهیان از جمله گروه‌های مهم هستند. این گونه‌ها به دلیل زیبایی ظاهری و مقاومت بالا، پتانسیل بالایی برای تجاری‌سازی دارند. توسعه تحقیقات علمی، آموزش پرورش‌دهندگان و ایجاد زنجیره تامین پایدار می‌تواند به ارتقاء جایگاه ایران در بازار جهانی ماهیان زینتی کمک کند. 

native ornamental fish farming in iran: challenges and opportunities with emphasis on species and their breeding potential

ornamental fish farming, as one of the main aquaculture sectors, has seen a significant increase in iran in recent years. iran has considerable potential for developing the sector, with more than 200 native fish species and diverse aquatic ecosystems. although the world trade in ornamental fish exceeds 15 billion dollars per year, iran’s share remains limited due to its traditional focus on food-producing fish and imports. native species such as goldfish, guppies and gourami are ideal for farming because of their adaptability to local conditions and their visual appeal. not only do these species offer economic benefits, but they also contribute to the conservation of biodiversity and sustainable development. however, native ornamental fish farming is facing challenges such as lack of technical knowledge, over-exploitation of natural resources and supply chain weaknesses. these problems have put some valuable species at risk. investments in this sector could offer opportunities such as preservation of genetic resources, local job creation and access to international markets. iran’s rich biodiversity includes more than 43 native ornamental fish species spread over different regions of the country. the most important families are the cyprinidae, balitoridae and cyprinidae. these species are highly valuable because of their aesthetic appeal and their robustness. advancing scientific research, training of farmers and the creation of sustainable supply chains can strengthen iran’s position on the global ornamental fish market.