اولویت‌بندی سناریوهای آبخیزداری تحت تاثیر تغییر اقلیم با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره (نمونه موردی: حوزه آبخیز دالکی)

ایران نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی خود تحت تاثیر این پدیده و آثار نگران‌کننده آن قرارگرفته است. بدین لحاظ، پدیده تغییر اقلیم و لزوم سازگاری با آن، باید به‌عنوان یک واقعیت، پذیرفته‌شده و در برنامه‌ریزی‌های کشور و مدیریت بخش آب لحاظ شود. این مطالعه جایگزین‌های مدیریت آبخیز را توسعه می‌دهد که می‌تواند مزایای سازگاری بهینه با تغییرات آب‌وهوایی را تحت سناریوهای مختلف آب‌وهوایی تضمین کند. سناریوهای سازگار با تغییرات آب‌وهوایی از طریق فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی مقایسه و اولویت‌بندی شدند. سپس با استفاده از روش واسپاس زیر حوضه‌های آبریز دالکی در خصوص به‌کارگیری روش‌های جایگزین و سناریوهای پیش‌بینی‌شده اولویت‌بندی شدند. بر اساس نظر کارشناسان 8 هشت سناریو نصب ادوات اندازه‌گیری برداشت آب و کنتورهای هوشمند (s1)، استفاده از روش‌های آبخیزداری برای ذخیره آب (s2)، تغییر الگوی کشت (s3)، تغییر زمان کشت (s4)، توسعه روش‌های نوین آبیاری (s5)، معرفی انواع محصولات جدید (s6)، ایجاد تعادل میان تغذیه و برداشت از طریق تمهیدات غیر سازه‌ای و سازه‌ای (s7)  و استفاده مجدد از آب و جایگزینی پساب برای مصارف کشاورزی (s8) برای سازگاری حوزه آبریز با تغییر اقلیم معرفی شدند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده زیر حوضه 8-2-2-4 در رتبه اول و زیر حوضه 9-2-2-4 به لحاظ به‌کارگیری معیارها در اجرای جایگزین‌های سازگاری با تغییر اقلیم در رتبه آخر قرار دارد.

prioritization of watershed management scenarios under the influence of climate change using multi-criteria decision-making method (case example: dalki watershed)

due to its geographical location, iran has also been affected by this phenomenon and its disturbing effects. therefore, the phenomenon of climate change and the need to adapt to it must be accepted as a reality and included in the country’s planning and water sector management. this study develops watershed management alternatives that can ensure optimal climate change adaptation benefits under different climate scenarios. climate change adaptation scenarios were compared and prioritized through a hierarchical analysis process. then, using the waspas method, dalki catchment sub-basins were prioritized regarding the use of alternative methods and predicted scenarios. according to the opinion of 8 experts, there are eight scenarios of installing water harvesting measuring devices and smart meters (s1), using watershed methods to store water (s2), changing the cultivation pattern (s3), changing the cultivation time (s4), developing new irrigation methods (s5). , introduction of new types of products (s6), creating a balance between feeding and harvesting through non-structural and structural arrangements (s7) and reusing water and replacing wastewater for agricultural purposes (s8) were introduced to adapt the watershed to climate change. based on the obtained results, sub-basin 8-2-2-4 is in the first rank and sub-basin 9-2-2-4 is in the last rank in terms of applying criteria in the implementation of alternatives to adapt to climate change.