نقشه سفته و قنات در استحصال آب در دره راگه رفسنجان

با توجه به قرارگیری کشور ایران در کمربند خشک جهان، مناسب نبودن پراکنش زمانی و مکانی بارندگی‏‏‏‏‌‎‏‏، بالا بودن میزان تبخیر و تعرق و عدم تعادل در استفاده از منابع آب سطحی و زیرزمینی توجه به پروژه‏های جمع‏آوری آب باران ضروری است. در این بین، بازگشت به شناخت و کاربرد دانش بومی برخواسته از تاب‏آوری تاریخی مردم این سرزمین اهمیت زیادی می‏یابد. قنات‏ها عموماً روشی مقرون به صرفه برای انتقال آب زیرزمینی به سطح زمین هستند، این درحالی است که ارزش اقتصادی بسیار بالای آب در رفسنجان، کشاورزان را ترغیب کرده که که آب رودخانه گیودری در دره راگه را به سطح دشت منتقل کنند. به عبارت دیگر اندیشه انتقال آب از دره راگه به سطح دشت منجر به توسعه سازه آبی جدیدی به نام سفته یا آب دالان شده است. در این مطالعه برای اولین بار قنات و سفته‏های توسعه یافته در دره راگه معرفی شده‏اند. با استفاده از نرم‏افزار موقعیت‏یاب geosetter موقیعت سازه مورد نظر مشخص و مکانیزم ساخت و استحصال و انتقال آب ارائه شد. در ادامه فرصت‏ها، تهدیدها و چالش‏های پیش روی این سازه‎های آبی و دره راگه بیان شده است. در نهایت پیشنهاد شد بحث حقابه زیست محیطی رودخانه گیودری و دره راگه به‌عنوان اولویت در نظر گرفته شود. هم‌چنین با مشارکت اداره میراث فرهنگی و گردشگری، اداره مدیریت منابع آب و هم‌چنین اداره محیط زیست بحث حفاظت و همچنین توسعه گردشگری دره راگه در اولویت امور قرار گیرد.

the role of sefte and qanat in water harvesting at rageh valley-rafsanjan

considering the location of iran in the dry belt of the world, the inappropriate time and place distribution of rainfall, the high rate of evaporation and transpiration, and the imbalance in the use of surface water and groundwater resources, it is necessary to pay attention to rainwater collection projects. in the meantime, returning to the recognition and application of indigenous knowledge is very important due to the historical resilience of the people of this land. qanats are generally a cost-effective way to transfer groundwater to the surface, while the high economic value of water in rafsanjan has encouraged farmers to transfer water from the giudari river in raghe valley to the plain. in other words, the idea of ​​transferring water from the rageh valley to the level of the plain has led to the development of a new water structure called sefte or water corridor. in this study, for the first time, the developed qanat and sefte in rageh valley have been introduced. using the geosetter locator software, the location of the desired structure was determined, and the mechanism of construction, extraction, and water transfer was presented. in the following, the opportunities, threats, and challenges facing these water structures and rageh valley are stated. finally, it was suggested that the discussion of the environmental rights of giudari river and rageh valley should be considered as a priority. also, with the participation of the cultural heritage and tourism department, the water resources management department, and the environment department, the protection and development of rageh valley tourism should be prioritized.