تحلیل موقعیت کنشگران و تضادهای نهادی در حکمرانی آب خوزستان

حکمرانی آب در استان خوزستان، به‌ویژه‌ حوزه آبخیز کرخه فرآیندی پیچیده و چندوجهی و شامل ذینفعان متعدد است. اتخاذ دیدگاه شبکه می‌تواند رویکردی نظام‌مند و تحلیلی برای مطالعه این پیچیدگی ارائه دهد. هدف از این پژوهش، تحلیل شبکه روابط و تضادهای بین‌نهادی در حکمرانی آب خوزستان با استفاده از یک رویکرد کمی-کیفی است. برای این منظور، 43 نهاد مرتبط با حکمرانی آب با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی به‌عنوان مرز اجتماعی شبکه انتخاب شدند. به‌منظور بررسی روابط نهادی، پرسشنامه‌ای درباره شدت روابط بین این نهادها توزیع و توسط نمایندگان مربوطه تکمیل شد. نهادها براساس نقش‌های غالب گروه‌بندی و شاخص‌های تحلیل شبکه اجتماعی در سطح خرد شبکه محاسبه شدند. همچنین، با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، شبکه تضاد بین‌نهادی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج شاخص‌های مرکزیت نشان داد که استانداری با بالاترین مقدار مرکزیت درجه خروجی (48/90 درصد)، بینابینی (1/5 درصد) و مجاورت (67/97 درصد) دارای بیش‌ترین نفوذ سیاسی، قدرت کنترلی و واسطه‌گری، استقلال و دسترسی به منابع و اطلاعات بود و نقش برجسته‌ای در شبکه حکمرانی آب داشت. همچنین، سازمان آب و برق خوزستان با بالاترین مرکزیت درجه ورودی به میزان 86/92 درصد، بیش‌ترین اقتدار سیاسی را دارا بوده است. توزیع مقادیر مرکزیت نشان داد که در زیرگروه واسطه‌ای علی‌رغم نقش مهم در جلب همکاری‎های نهادی، مقادیر مرکزیت درجه خروجی و بینابینی پایین و توزیع قدرت نامتقارن بود. در شبکه تضاد، سازمان آب و برق خوزستان بالاترین دریافت‌کننده پیوند تضاد و حفاظت محیط‌زیست بیشترین میزان تضاد را با دیگران داشت. همچنین، وجود تضادهای شدید بین سازمان آب و برق خوزستان، حفاظت محیط‌زیست و جهاد کشاورزی نیاز به حل‌و‌فصل این تضادها و تقویت هماهنگی و تصمیم‌گیری‌های حکمرانی آب را برجسته می‌کند. درک این تعاملات و تضادهای بین نهادها به سیاست‌گذاران در دستیابی به حکمرانی موثر آب کمک می‌کند. 

analysis of actor positions and institutional conflicts in water governance in khuzestan

water governance in khuzestan province, particularly in the karkheh river basin, is a complex and multifaceted process involving multiple stakeholders. adopting a network perspective can provide a systematic and analytical approach to studying this complexity. this research aims to analyze the network of institutional relationships and conflicts in khuzestan’s water governance using a mixed-method approach. to this end, 43 water governance-related institutions were identified as the social boundary of the network using snowball sampling method. to examine institutional relationships, a questionnaire about the intensity of interactions between these institutions was distributed and completed by the respective representatives. these institutions were categorized based on their predominant roles, and social network analysis indicators were measured at the micro level of the network. additionally, semi-structured interviews were conducted to examine inter-institutional conflicts. results of the centrality indices indicated that the provincial government holds the highest out-degree centrality (90.48%), betweenness centrality (5.1%), and closeness centrality (97.67%), indicated the significant political influence, control power, mediation role, independence, and access to resources and information, thus playing a prominent role in the water governance network. moreover, the khuzestan water and power authority with the highest in-degree centrality of 92.86%, held the greatest political authority. the distribution of centrality measures revealed that, despite the significant role of intermediate subgroups in facilitating institutional cooperation, they have low out-degree and betweenness centrality, with asymmetric power distribution. in the conflict network, the khuzestan water and power authority receives the highest number of conflict ties, while the environmental protection organization has the most conflicts with others. the presence of severe conflicts between the khuzestan water and power authority, department of environment and agricultural jihad organization underscore the need to resolve these conflicts and strengthen coordination in water governance decision-making. understanding these interactions and conflicts among institutions can assist policymakers in achieving effective water governance