بررسی ارتباط خصوصیات خاک و فلور در محدوده سامانه‌های آبگیر باران (مطالعه موردی: آب‌بندان‌های جنوب شهرستان لنگرود)

آب‌بندان به‌عنوان یک سامانه سطوح آبگیر باران اثرات مثبت زیست محیطی فراوانی داشته و اهمیت شایانی در حیات کشاورزی و منابع طبیعی مناطق شمالی کشور ایران دارد. خاک نیز به‌عنوان یکی از عناصر مهم بوم‌سازگان‌های طبیعی، نقش مهمی در پراکنش گیاهان دارد. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط خصوصیات خاک و گونه‌های گیاهی محدوده آب‌بندان‌های حاشیه جنوبی شهرستان لنگرود و ارتفاعات مشرف بر آن اجرا شد. نمونه‌های گیاهی از آب‌بندان‌ها، مناطق پست و جلگه‌ای اطراف آن‌ها و مناطق جنگلی مشرف بر آن طی دوره رویشی 1400-1401 جمع‌آوری شد. نمونه‌های خاک از افق سطحی رویشگاه‌های مختلف این محدوده در گرادیان ارتفاعی 20- تا 325 متر از سطح دریا، برداشت و برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن‌ها اندازه‌گیری شد. از مجموع 250 نمونه گیاهی جمع‌آوری شده، تعداد 146 گونه گیاهی شناسایی شد که متعلق به 60 خانواده، 127 جنس و 146 گونه گیاهی بودند. بررسی خصوصیات خاک رویشگاه این گیاهان، نشان از یکنواختی بافت خاک و هدایت الکتریکی (ec) کم‌تر از یک دسی‌زیمنس بر متر (ds/m) دارد. نبود مشکل شوری، ناشی از اقلیم بسیار مرطوب با بیش از 1400 میلی‌متر بارش سالانه در منطقه است. در رقوم ارتفاعی مختلف، میزان ph خاک از خنثی (6.78) تا به شدت اسیدی (4.03) متغیر بودند؛ به‌طوری‌که با افزایش ارتفاع میزان ph خاک کاهش می‌یافت. دامنه کربن آلی در کلاس متوسط تا بهینه و میزان عناصر حاصلخیز n-p-k در کلاس متوسط تا غنی قرار داشتند. در این بررسی، همگنی بسیاری از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک به استثنای ph در نقاط مختلف محدوده مطالعاتی مشاهده شد. یکنواختی خصوصیات این خاک‌ها نشان از تاثیر یکسان عوامل خاکسازی در این محدوده دارد. وجود گونه‌های گیاهی مشترک در رقوم ارتفاعی مختلف، نشان‌دهنده عدم اختلاف فاحش در خصوصیات خاک است. در مجموع می‌توان گفت خاک‌های منطقه مورد مطالعه هیچ‌گونه محدودیتی برای استقرار پوشش گیاهی نداشته و تنوع گونه‌ای نسبتاً زیاد در این ناحیه موید این مطلب است.

investigating the relationship between soil and flora characteristics in the rainwater catchment systems (case study: storage pools in the south of langarud)

the storage pool (abbandan), as a system of rainwater catchment systems, have many positive environmental effects and has been very important for the agricultural life and natural resources of the northern regions of iran. on the other hand, soil is one of the important elements of natural ecosystems, which plays an important role in the distribution of plants. this research was carried out with the aim of investigating the characteristics of the soil and vegetation in the area of the storage pool in the south of langarud city and the heights overlooking it. plant samples were collected from storage pools, lowlands and plains around them and forest areas overlooking it during the growing season of 2022. soil samples were also taken from the surface horizon of different altitudes from -20 to 325 meters above sea level (m.a.s.l.), and some of their physical and chemical properties were measured. of 250 plant samples collected, 146 taxa were identified, which belonged to 60 families, 127 genera and 146 plant species. investigating the characteristics of the soil and habitat of these plants shows the uniformity of the soil texture (medium to light class) and the electrical conductivity (ec) is less than 1 (ds/m). the lack of salinity problem is due to the very humid climate and the occurrence of more than 1400 mm of annual rainfall in the region. in different altitude gradients, soil ph ranged from neutral (6.78) to strongly acidic (4.03). the ph of the soil decreased with the increase in altitude. the range of organic carbon was in the medium to optimal class and the amount of n-p-k fertile elements was in the medium to rich class. in this study, the homogeneity of many physical and chemical characteristics of the soil, except for ph, was observed in different parts of the study area. in general, it can be said that the soils in the study area have no restrictions for the establishment of vegetation and the relatively high species diversity in this area confirms this.