ارزیابی وضعیت تغذیه در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهرستان ایرانشهر

زمینه و هدف: بارداری یک دوره حساس و مهم در زندگی زنان است و با افزایش نیازهای تغذیه‌ای در آنان همراه می‌باشد. دریافت کافی مواد غذایی در این دوران بر وضعیت سلامت مادر و کودک تاثیر به سزایی دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین وضعیت تغذیه زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهرستان ایرانشهر انجام شد.مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بود که به روش مقطعی در سال 1390 در شهرستان ایرانشهر انجام شد. 5 مرکز بهداشتی- درمانی به روش خوشه‌ای انتخاب شدند. سپس 352 زن باردار مراجعه کننده به این مراکز به روش نمونه‌گیری در دسترس مورد بررسی قرار گرفتند. قد و وزن افراد مورد مطالعه اندازه‌گیری شد و برای هر یک از آن‌ها، فرم اطلاعاتی شامل مشخصات دموگرافیک و دو پرسش‌نامه مدون شامل یادآمد خوراک 24 ساعته و بسامد خوراک (food frequency questionnaire یا ffq) با مصاحبه حضوری تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss نسخه 18، آزمون‌های تی برای مقایسه میانگین با مقدار ثابت و آزمون‌های غیر پارامتریک از جمله من‌‌ویتنی، کروسکال والیس و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: به جز اسید فولیک (001/0 > p)، ویتامین‌های a (001/0 = p) و e (001/0 > p) میانگین انرژی پروتیین و سایر مواد مغذی دریافتی در اکثر زنان باردار مطابق با مقادیر توصیه شده (rda یا recommended dietary allowances) بود. الگوی مصرف گروه‌های غذایی نشان داد که مصرف نان و غلات(001/0 > p)، گروه شیر و لبنیات، میوه‌ها و سبزی‌ها (001/0 = p) به ویژه در زنان کم وزن به طور معنی‌داری کمتر از میزان توصیه شده بود. همچنین مصرف شیرینی‌ها (001/0 = p) و چربی‌ها (001/0 > p) نیز در زنان کم وزن کمتر و در زنان باردار دارای اضافه وزن و چاق در مقایسه با سایر نمونه‌های مورد بررسی بیشتر بود.نتیجه‌گیری: نامناسب بودن الگوی غذایی زنان باردار و عدم رعایت تنوع در برنامه غذایی اکثر آنان، منجر به دریافت ناکافی برخی از ریزمغذی‌ها شده بود. از این رو با توجه به اهمیت وضعیت تغذیه در دوران بارداری، پیشنهاد می‌شود به موازات اجرای برنامه‌های خدمات درمانی و بهداشتی به افراد تحت پوشش، آموزش‌های تغذیه‌ای نیز ارایه گردد.کلید واژه‌ها: شاخص‌های آنتروپومتریک، رژیم غذایی دریافتی، زنان باردار