تاثیر لمس درمانی بر کاهش تهوع بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی: نگارش یک برنامه عملیاتی

زمینه و هدف: لمس درمانی مداخله مستقل پرستاری است که در متون مختلف به تاثیر مثبت آن بر تهوع ناشی از شیمی درمانی تاکید شده است؛ اما ماهیت این تکنیک، مراحل و متغیرهای تحت تاثیر آن از سوی پرستاران ایرانی به خوبی شناخته نشده است. این پژوهش با هدف، تاثیر لمس درمانی بر کاهش تهوع در بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی انجام شد.مواد و روش‌ها: در کارآزمایی بالینی حاضر که در سال 1392 انجام شد، 108 بیمار با روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف و با تخصیص تصادفی در سه گروه مداخله، کنترل و دارونما بررسی شدند (در هر گروه 36 نفر). مداخله شامل تکنیک لمس درمانی (لمس لایه اول انرژی اطراف بدن) و ابزار جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش، فرم بررسی اطلاعات دموگرافیک، مقیاس دیداری شدت تهوع و ثبت مدت زمان، دفعات بروز تهوع در چهار نوبت صبح، ظهر، عصر و شب در فاز حاد بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss نسخه 16 و آزمون‌های آماری کای دو، کروسکال والیس و آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: آزمون آنالیز واریانس در مقایسه دو به دوی گروه‌ها نشان داد که مدت زمان، دفعات و شدت تهوع در گروه مداخله به شکل معنی‌داری از دو گروه کنترل و دارونما کمتر بود (001/0 > p). یافته‌های حاصل از بررسی گروه مداخله نشان داد که میانگین مدت زمان انجام مداخله برای چهار مرحله فرایند، تمرکز، بررسی، مداخله و ارزیابی، 04/6 ± 38/21 دقیقه بود. در 4/69 درصد موارد نیاز به مداخله مجدد بعد از مرحله آخر لمس درمانی (ارزیابی) وجود داشت.نتیجه‌گیری: لمس درمانی بر مدت زمان، دفعات و شدت تهوع بیماران موثر بوده است؛ بنابراین اجرای این روش توسط پرستاران در جهت کاهش تهوع بیماران مبتلا به سرطان پیشنهاد می‌شود.