ارتباط بین جو ارگونومی محیط کار و تاب‌آوری کارکنان: مطالعه‌ای در شرکت گاز

اهداف: در محیط‌های کاری پرفشار امروزی، تاب‌آوری فردی کارکنان و جو ارگونومی از عوامل کلیدی در حفظ بهره‌وری و رفاه نیروی انسانی محسوب می‌شوند. جو ارگونومی نشان‌دهنده‌ی درک کارکنان از میزان توجه و حمایت سازمان نسبت به طراحی و اصلاح شغل برای ارتقای سلامت و رفاه کارکنان و عملکرد عملیاتی آن‌ها اشاره دارد. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین جو ارگونومی و تاب‌آوری کارکنان در یک شرکت گاز انجام شد. روش‌ کار: پژوهش حاضر، از نوع توصیفی تحلیلی و مقطعی می‌باشد و داده‌ها با استفاده از دو پرسش‌نامه معتبر تحت عنوان جو ارگونومی و تاب‌آوری کونور و دیویدسون جمع‌آوری شده است. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای تصادفی در میان 170 نفر از کارکنان ادارات مرکزی و منطقه‌ای شرکت گاز انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار spss، آمار توصیفی و آزمون‌های همبستگی، تی تست تک نمونه‌ای و رگرسیون صورت گرفت. یافته ‌ها: میانگین جو ارگونومی شرکت گاز 29/96±135/03 و میانگین تاب‌آوری کارکنان 16/44±96/5 برآورد شد. ضریب همبستگی میان جو ارگونومی و تاب‌آوری برای 171 نمونه 0/22+ به‌دست آمد. نتایج نشان داد که میانگین جو ارگونومی، عملکرد عملیاتی، رفاه و تاب‌آوری فردی کارکنان بالاتر از سطح میانگین نظری بوده و بین تمامی ابعاد جو ارگونومی شامل تعهد مدیریت، دانش و آگاهی، مشارکت کارکنان و شناسایی و کنترل مخاطرات با تاب‌آوری، رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود داشته است، اما میان متغیرهای دموگرافیک سن، جنسیت، تحصیلات و سابقه‌ی شغلی و تاب‌آوری فردی کارکنان ارتباط معناداری وجود ندارد. نتیجه‌‌گیری: جو ارگونومی مطلوب نقش موثری در کاهش استرس و بهبود شرایط روانی محیط کار ایفا می‌کند. ارتقای سلامت جسمانی و روانی، کاهش استرس، افزایش رضایت شغلی و بهبود کیفیت زندگی کاری به شکل‌های گوناگون بر تاب‌آوری کارکنان تاثیرگذار می‌باشد. در نتیجه توجه سازمان به مباحث ارگونومیک و راهبردهای حمایتی برای بهبود وضعیت ارگونومی محیط کار می‌تواند منجر به ارتقای سطح تاب‌آوری فردی کارکنان گردد.

the relationship between ergonomic workplace climate and employee resilience: a study in a gas company

objectives: in modern demanding work environments, workforce resilience and ergonomic climate are recognized as critical factors for maintaining employee well being and enhancing organizational productivity.methods: this cross sectional, descriptive analytical study investigated the relationship between ergonomic climate and employee resilience in a gas company. a total of 170 employees were selected through ‌cluster random sampling. data were collected using two validated instruments, namely the ergonomic climate questionnaire and the connor davidson resilience scale. statistical analyses were conducted in spss software (version 26), using descriptive statistics, pearson correlation, one sample t tests, and regression analysis. results: mean scores of gas company ergonomic climate and employee resilience were obtained at 135.03±29.96 and 96.5±16.44, respectively. the correlation coefficient between ergonomic climate and employee resilience for 171 samples was calculated at +0.22. the findings indicated that the mean scores for ergonomic climate, operational performance, employee well being, and individual resilience were significantly higher than the midpoint of the likert scale. moreover, individual resilience was found to have a positive and significant correlation with all dimensions of ergonomic climate, namely management commitment, employee involvement, hazard identification and control, and training and knowledge. however, no significant relationships were observed between demographic variables (age, gender, education, work experience) and resilience.conclusion: an appropriate ergonomic climate plays a significant role in reducing stress and improving the psychological conditions of the workplace. employees' resilience can be positively affected by physical and mental health enhancements, stress reduction, job satisfaction increases, and improvements in work life quality. therefore, organizational attention to ergonomic issues and the implementation of supportive strategies can improve workplace ergonomics, thereby enhancing individual resilience among employees.