مدالیون‌های ماندگار: مطالعه‌ تطبیقی ساختار بصری طراحی پارچه‌ها با نقوش جانوری در دوره ساسانی و ایلخانی

مطالعۀ تطبیقی طراحی پارچه در دوره ساسانی و ایلخانی، رهیافتی نوین بر شناخت ویژگی‌های فنی و بصری آن خواهد بود. هدف پژوهش پیش رو، شناخت ویژگی‌های‌ طراحی پارچه با نقوش جانوری در دوره ساسانی و  تداوم احتمالی آن‌ها در دورۀ ایلخانی‌ است تا بتوان این دوگونه را از یکدیگر متمایز کرد. بدین‌منظور، نوزده منسوج، بررسی شد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیلی- تطبیقی، انجام شده‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد، نقوش جانوری پارچه‌های ساسانی شامل پرندگان، حیوانات چهارپا، موجودات ترکیبی و اسطوره‌ای است که تداوم فرمی آن‌ها را در منسوجات دورۀ ایلخانی می‌توان دید. باوجود بازتاب باورها‌ی ایران باستان در نقوش دوره ساسانی، در دوره ایلخانی بیشتر از فرم بهره گرفته شده و بازتاب کتیبه‌نگاری و پرکاری نقوش زمینه، همراهی منسوجات را با متن جامعه نشان می‌دهد. همچنین پیشرفت فنی واحد‌های طراحی، نوع فرمی مدالیون‌ها، واقع‌گرایی در بازنمایی نقوش جانوری و کاهش تنوع رنگی‌ از ویژگی‌های پارچه‌های ایلخانی است. نتایج دیگر پژوهش، کاربرد طرح‌های شبکه‌ای متنوع در طراحی پارچه‌های دو دوره است، با این تفاوت که تدابیر فنی در دورۀ ایلخانی پیچیده‌تر شده و نسبت به دوره ساسانی راپورت‌ها با تنوع بالاتر فرمی، بازنمایی پویاتر نقوش، جزئیات بیشتر در ترسیم جانوران مشاهده می‌شوند. اهداف پژوهش:شناخت ساختار بصری نقوش جانوری منسوجات دورۀ ساسانی و ایلخانی.دستیابی به چگونگی تداوم نقوش جانوری منسوجات دورۀ ساسانی و ایلخانی.سوالات پژوهش:ساختار بصری نقوش جانوری منسوجات دورۀ ساسانی و ایلخانی دارای چه ویژگی‌هایی است؟نقاط اشتراک و افتراق در تداوم نقوش جانوری منسوجات دورۀ ساسانی و ایلخانی کدام است؟

enduring medallions: a comparative study of the visual structure of textile designs with animal motifs in the sasanian and ilkhanid eras

the comparative study of textile design during the sasanian and ilkhanid periods offers a novel approach to understanding their technical and visual characteristics. this research aims to identify the features of textile designs with animal motifs from the sasanian era and their potential continuation in the ilkhanid period, allowing for a distinction between the two styles. nineteen textiles were analyzed using an analytical-comparative method. the findings reveal that animal motifs in sasanian textiles include birds, quadrupeds, composite creatures, and mythological beings, with formal continuity observed in ilkhanid textiles. while sasanian motifs reflect ancient iranian beliefs, ilkhanid designs emphasize form, incorporating inscriptions and intricate background patterns that align textiles with societal narratives. additionally, advancements in design units, medallion forms, realism in animal representation, and reduced color diversity characterize ilkhanid textiles. another finding highlights the use of diverse network patterns in both periods’ textile designs; however, technical measures became more complex in the ilkhanid era, featuring higher variability in form, dynamic motif representation, and greater detail in animal depiction compared to the sasanian period.research objectivesto analyze the visual structure of animal motifs in sasanian and ilkhanid textiles.to explore the continuity of animal motifs from sasanian to ilkhanid textiles.research questionswhat are the visual characteristics of animal motifs in sasanian and ilkhanid textiles?what are the similarities and differences in the continuity of animal motifs between these two periods?