سهم معماری مدرن از الگوهای اصیل معماری برونگرای ایرانی-اسلامی گیلان

گیلان در شمال ایران با آب‌وهوایی معتدل و بارندگی زیاد، دارای گونۀ معماری ایرانی-اسلامی برونگراست؛ که الگوی ارزشمندی برای جهانیان است. به اقتضای تنوع جغرافیایی یگانه، معماری گوناگونی در ایران رایج است که به‌کارگیری جنبه‌های ارزشمند آن می‏تواند در جهان معماری موثر واقع شود. در مقایسه با گونه‌های معماری درونگرا و حاشیه خلیج فارس، پژوهش کم‌تری درمورد معماری برونگرا و تداوم موثر الگوهای برگرفته از ارزش‌های گیلان در معماری مدرن ایران انجام شده‌است. روش گردآوری و تبیین یافته‌ها در این نوشتار بر پایه روش دلفی است که از نظرات بیست نفر از نظریه‌پردازان برجسته معماری، شهرسازی، مرمت و پژوهش هنر استفاده شده‌است. یافته‌های پژوهش گویای آن است که معماری بومی گیلان حاوی الگوهای عینی و ذهنی ارزشمندی جهت آفرینش فضای معماری در دوران جدید است که با استفاده از «روش قیاس»  توسط معماران مدرن قابل به‌کارگیریست. اجماع خبرگان در این پژوهش بیانگر سهم کم‌تر به‌کارگیری معماری مدرن ایران از گونه‌های برونگرا نسبت به درونگرا و سهم بیشتر آن نسبت به گونۀ حاشیه خلیج فارس در ایران است. هرچند که برونگرایی مورد تاکید طراحان در دو دسته اخیر نیز بیشتر مرجع اروپایی داشته است. برونگرایی گیلان دارای ارزش‌هایی منحصربه‌فرد در جنبه‌هایی چون نما، آرایه‌ها، مصالح، شیوۀ استقرار بنا، سازمان و تنوع فضایی، عملکرد، تفکیک و مرزبندی‌های فضا و ارتباط با طبیعت بوده و شایسته است تا سرمنشا روش قیاس در طراحی قرارگیرد.اهداف پژوهش:گسترش مفاهیم و عناصر کاربردی در معماری برونگرای ایرانی- اسلامی گیلان.آموزش و تداوم عرضه ارزش‌های کهن، بومی و هنر اسلامی به نسل‌های نو در ایران و جهان.سوالات پژوهش:الگوهای معماری برونگرای ایرانی- اسلامی گیلان چگونه الگویی است و چه تاثیری بر معماری مدرن داشته است؟میزان به‌کارگیری الگوهای معماری برونگرای ایرانی- اسلامی گیلان در مقایسه با دگر الگوهای بومی این سرزمین (درونگرا و حاشیه خلیج فارس) چگونه است؟

the contribution of modern architecture to the authentic patterns of iranian-islamic outward-facing architecture in gilan

gilan, located in northern iran, features a unique outward-facing iranian-islamic architectural style, which serves as a valuable model globally. given the diverse geography of iran, various architectural styles are prevalent, and utilizing their valuable aspects can be effective in global architecture. compared to inward-facing architectural styles and those of the persian gulf coast, less research has been conducted on outward-facing architecture and the effective continuation of patterns derived from gilan’s values in modern iranian architecture. this study uses the delphi method, incorporating the opinions of twenty prominent theorists in architecture, urban planning, restoration, and art research. the findings indicate that indigenous gilan architecture contains valuable objective and subjective patterns for creating architectural spaces in modern times, which can be applied by modern architects using the &analogy method.& the consensus among experts in this study highlights the lesser contribution of modern iranian architecture to outward-facing styles compared to inward-facing ones and the persian gulf coast style in iran. however, the outward-facing nature emphasized by designers in the latter two categories has been more influenced by european references. gilan’s outward-facing architecture possesses unique values in aspects such as facade, ornaments, materials, building placement, organization, spatial diversity, functionality, space differentiation and boundaries, and connection with nature, making it suitable as a source for the analogy method in design.research objectives:expanding the concepts and practical elements in iranian-islamic outward-facing architecture of gilan.educating and continuing the presentation of ancient, indigenous, and islamic art values to new generations in iran and the world.research questions:what is the nature of iranian-islamic outward-facing architectural patterns in gilan, and what impact have they had on modern architecture?how does the utilization of iranian-islamic outward-facing architectural patterns in gilan compare to other indigenous patterns in this region (inward-facing and persian gulf coast styles)?