بررسی تطبیقی هنجارگریزی در دو جریان شعری حجم گرا و رمانتیک معاصر فارسی و تبیین هنری آن (بیژن الهی و حمید مصدق)

شاعران برای برجسته‌کردن اثر خود با خروج از هنجارهای معیار، دست به هنجارگریزی ادبی می‌زنند. این پژوهش به صورت توصیفی - تحلیلی و با روش کتابخانه‌ای و اسنادی، سروده‌های دو شاعر، براساس مولفه‌های هنجارگریزی از نظر (لیچ)، معرفی و بررسی گردید. بر این مبنا، بعد از معرفی شش عنصر برجسته‌سازی و هنجارگریزی (نحوی، زمانی، معنایی، واژگانی، سبکی، نوشتاری، گویشی، آوایی) به تحلیل مولفه‌های هنجارگریزی در اشعار شاعران مذکور پرداخته شد که ملاک این انتخاب، میزان برخورداری از این مولفه‌ها، تکرار و بسامد پرکاربرد و برجسته آن‌ها بود. شاعرانی که این مولفه‌های هنجارگریزی در سروده‌های آن‌ها مورد تحلیل و پژوهش قرارگرفته‌اند، عبارت‌اند از: بیژن الهی و حمید مصدق. این شاعران در بهره‌گیری از یک یا چند مولفه از عناصر هشت‌گانه ازنظر (لیچ)، تعمد و یا تبحر داشته‌اند که در سروده‌هایشان نمود و جلوه یافته است. بر این اساس، هنجارگریزی‌های معنایی، نحوی و زمانی بیش از هنجارگریزی‌های دیگر در سروده‌های این شاعران کاربرد داشته است که این مولفه‌ها به تفکیک در اشعار شاعران مذکور بررسی گردید. کاربرد این هنجارگریزی با تکیه بر زیبایی‌بخشی در ماهیت بر جنبۀ هنری این اشعار افزوده است.اهداف پژوهش:بررسی مولفه‌های هنجارگریزی در سروده‌های بیژن الهی و حمید مصدق و تبیین هنری آن.معرفی شش عنصر برجسته‌سازی و هنجارگریزی به تحلیل مولفه‌های هنجارگریزی در اشعار شاعران مذکور.سوالات پژوهش:شاعران به چه دلیل، دست به هنجارگریزی ادبی می‌زنند؟مولفه‌های هنجارگریزی در سروده‌های بیژن الهی و حمید مصدق و تبیین هنری آن چگونه بوده است؟

a comparative study of deviation in two contemporary persian poetic movements: the volumist and romantic schools (bijan elahi and hamid mosaddegh)

poets frequently employ literary deviation, diverging from standard norms to enrich their works. this research, conducted through a descriptive-analytical approach using library and documentary methods, investigates the poems of two notable poets—bijan elahi and hamid mosaddegh—focusing on the elements of deviation as identified by leech.  the study begins by introducing the eight elements of foregrounding and deviation: syntactic, temporal, semantic, lexical, stylistic, orthographic, dialectal, and phonological. it then analyzes these elements within the selected poets’ works. the criteria for selection were based on the frequency and prominence of these components in their poetry.  both bijan elahi and hamid mosaddegh exhibit a deliberate and skillful use of one or more of leech’s eight elements of deviation, which are distinctly evident in their writing. specifically, semantic, syntactic, and temporal deviations are more prevalent in their poetry compared to other types. each of these components is examined individually in the poems of the two poets, with their integration serving to enhance the aesthetic quality of their work and adding an artistic layer to their poetry.research objectives:to investigate the components of deviation in the poetry of bijan elahi and hamid mosaddegh and to clarify their artistic significance.to present the eight elements of foregrounding and deviation and analyze their manifestation in the works of these poets.research questions:what motivates poets to employ literary deviation?how do the components of deviation manifest in the poems of bijan elahi and hamid mosaddegh, and what significance do they hold artistically?