بررسی تطبیقی سیمای زن در رمان لقیطه‌ محمّد عبدالحلیم عبداللّه و نسخه مصور هزار و یک شب صنیع‌اللملک

در کشورهای عربی-اسلامی جهان سوم که در چنبرۀ تناقض باورها و عقاید سنّتی و تحفه‌های نامانوس مدرنیته گرفتار بوده و پیش‌‌زمینه‌های زیادی در نوع بینش و نگاه تحقیرآمیز به زن دارند. نگاه مردسالارانه جامعه مصر هم که از یک‌طرف زن را فردی درجۀ چندم قلمداد کرده و از طرفی، فاقد قوانین کافی در حمایت از حقوق زنان هست. پژوهش حاضر با تکیه بر رمان «لقیطه‌» محمّد عبدالحلیم عبدالله، رمان‌نویس معاصر مصری، به بررسی علل و عوامل این فرهنگ سنتی و تحلیل تبعات ویرانگر آن پرداخته است. همچنین سیمای زن را در نسخه مصور هزارویک شب صنیع‌الملک مورد بررسی قرار داده است. گردآوری اطّلاعات به روش کتابخانه‌ای بوده و شیوه‌ بررسی از نوع مطالعات کیفی و تحلیل محتواست. نتایج نشان می‌دهد که بی‌فرهنگی اجتماعی به‌ویژه ناآگاهی فردی، تحجّر و عوام‌گرایی، فقر و ناداری و به‌ویژه زیاده‌خواهی توده مردانِ شهوت‌پرست ازجمله عواملی است که در تولید و بازتولید این معضل اجتماعی دخیل‌اند. در نسخه مصور هزار و یک شب نیز زنان هنوز از جایگاه والای اجتماعی برخوردار نیستند اما تحولات دورۀ قاجار سبب پررنگ‌شدن نقش زنان در نگاره‌های این دوره شده است.اهداف پژوهش:به تصویر کشیدن سیمای زن مصری در تقابل سنّت و مدرنیته.بررسی سیمای زن در نسخه مصور هزار یک شب صنیع‌الملک.سوالات پژوهش:زن در بستر تقابل سنّت و مدرنیته جامعه مصر، چه تصویری دارد؟زن در نسخه مصور هزار یک شب صنیع‌الملک چگونه بازتاب یافته است؟

a comparative study of the image of a woman in the novel laqita by mohammad abdul halim abdullah and the illustrated version of sani al molk’s one thousand and one nights.

the study of literary texts based on psychological critique is one of the most common types of critiques, through which the critic explores the soul of the artist and discovers the latent layers of his soul and mind to know the artist further. haft peykar (seven beauties) work written by nezami consists of many types of archetypes because of its fictional type and mystical aspects. when it comes to applying the archetypes, the mystical symbols, and allusions are considered as one of the unique texts in the field of archetypal criticism. the structure of the gonbade sabz (green dome) story consists of some design elements that can be seen in most ancient iranian stories. in the description of individuality process of the hero in the gonbade sabz, nezami has used a set of analytical psychology archetypes such as anima, pirdana, shadow, desert, water, and green color. the emergence of the hero, the confrontation of reason and religion, temporary and elementary mastery of wisdom, travel and austerity, sharia (religion) guide, balance and ultimate relaxation, achieving a psychological unity, and the individuality in the shadow of the archetype of love, based on jung’s theory, are consistent with the outline of the psychological individuality process and can be analyzed.