نقد کهن الگوها در داستان گنبد سبز هفت پیکر نظامی

هدف این پژوهش بررسی تحلیل کهن‌الگوها در داستان گنبدسبز هفت پیکر حکیم نظامی گنجه ای است. بررسی متون ادبی براساس نقد روان شناسانه یکی از رایج‌ترین انواع نقدهاست که براساس آن منتقد، روح هنرمند را می کاود و به لایه های پنهان روح و ذهن او پی می برد و از این طریق هنر او را بهتر می شناسد. هفت‌پیکر چهارمین منظومه نظامی است که موضوع آن زندگی بهرام گور و ازدواج او با هفت دختر از هفت کشور است. در این منظومه بیشتر از روایات و افسانه های شاهان گذشته استفاده کرده و به بازآفرینی آن ها دست زده است. هفت‌‌پیکر نظامی اثری است که به‌دلیل نوع داستانی و جنبۀ عرفانی موارد بسیاری از کهن‌الگوها را در خود جای داده است و در کاربرد کهن الگوها، نمادها و اشارات عرفانی، یکی از بی مانندترین متون در زمینۀ نقد کهن الگویی است. ساختار روایت داستان گنبد سبز متشکل از عناصر طرحی است که در اغلب داستان‌های کهن ایرانی دیده می‌شود. نظامی در شرح فرایند فردیت قهرمان گنبد سبز، از مجموعه کهن‌الگوهای روانشناسی تحلیلی ازجمله آنیما، پیردانا، سایه، بیابان، آب و رنگ سبز بهره گرفته است. ظهور قهرمان، تقابل عقل و شرع، تسلط موقت و ابتدایی خرد، سفر و ریاضت، راهنمای شرع، تعادل و آرامش نهایی، رسیدن به وحدت روانی و فردیت در سایه کهن‌الگوی عشق براساس نظریه یونگ با طرح کلی فرایند فردیت روانی منطبق و قابل‌تحلیل است.اهداف پژوهش:بررسی نقد کهن‌الگوها در داستان گنبد سبز هفت‌پیکر نظامی.بررسی فرایند فردیت قهرمان گنبد سبز از دیدگاه نظامی.سوالات پژوهش:بررسی نقد کهن‌الگوها در داستان گنبد سبز هفت‌پیکر نظامی چگونه است؟فرایند فردیت قهرمان گنبد سبز از دیدگاه نظامی چگونه است؟

analysis of archetypes in the story of the green dome in nizamis haft peykar

the study of literary texts based on psychological critique is one of the most common types of critiques, through which the critic explores the soul of the artist and discovers the latent layers of his soul and mind to know the artist further. haft peykar (seven beauties) work written by nezami consists of many types of archetypes because of its fictional type and mystical aspects. when it comes to applying the archetypes, the mystical symbols, and allusions are considered as one of the unique texts in the field of archetypal criticism. the structure of the gonbade sabz (green dome) story consists of some design elements that can be seen in most ancient iranian stories. in the description of individuality process of the hero in the gonbade sabz, nezami has used a set of analytical psychology archetypes such as anima, pirdana, shadow, desert, water, and green color. the emergence of the hero, the confrontation of reason and religion, temporary and elementary mastery of wisdom, travel and austerity, sharia (religion) guide, balance and ultimate relaxation, achieving a psychological unity, and the individuality in the shadow of the archetype of love, based on jung’s theory, are consistent with the outline of the psychological individuality process and can be analyzed.