اصل مهدویت در ادیان الهی از دیدگاه ملاصدرا و انعکاس آن در خط نگاره های ظروف فلزی صفوی

اندیشه مهدویت و ظهور منجی عالم بشریت باور سترگی است که ریشه در اعماق تاریخ دارد. این باور نه‌تنها در اسلام بلکه ریشه در ادیان و مذاهب قبل از اسلام هم دارد و هرکدام به نوعی بر این باور بوده‌اند. حتی مکاتب غیرمذهبی و دینی مثل زرتشت، بودایی، هندو و غیره هم به یک منجی و نجات‌دهنده در آخرالزمان اعتقاد و باور دارند. جریان خروشان این تفکر در بستر ادیان و مذاهب و فرهنگ بشری، انبوهی از آگاهی‌ها- پیشگویی‌ها- آرمان‌ها، افسانه‌ها و تخیلاتی را فراهم آورده است. اما شیعیان، دیو یاس و ناامیدی را از خویش دور رانده و به عاقبت و سرنوشت روشن بشر خوشبین هستند و آینده جهان را پیروز می‌دانند، ولی عقیده دارند که احکام و قوانین بشری برای اصلاح و اداره جهان، کافی نیست. بلکه فقط قوانین و دستورات جامع ومتین اسلام را که از منبع وحی و الهام سرچشمه گرفته را برای تامین سعادت بشر صالح می‌دانند. در این پژوهش، مهدویت در اندیشۀ ملاصدرا مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و از حیث مبانی مهدویت، جایگاه مهدویت، اثبات مهدویت از نظر ملاصدرا و معرفت شناسی و ... حضرت را با روش توصیفی و تحلیلی تبیین شده است. از سوی دیگر با شکل‌گیری حکمت شیعه مذهب صفوی، باورهای شیعی به شکلی فراگیر در ابعاد مختلف نظام اجتماعی تبلور یافته است. هنرهای این دوره نیز از این اندیشه و انگاره‌های مذهبی برکنار نمانده است و هنری چون فلزکاری تبدیل به یکی از جلوه‌گاه‌های اندیشه مذهبی در این دوره تاریخی شده است.اهداف پژوهش:بررسی اندیشه مهدویت و ظهور منجی در منبع وحی و اندیشه ملاصدرا.بررسی اندیشه‌های مذهبی در فلزکاری دوره صفویه.سوالات پژوهش:مهدویت در منبع وحی و اندیشه ملاصدرا چگونه می‌باشد؟اندیشه‌های مذهبی چه بازتابی در فلزکاری دوره صفویه دارد؟

proof of mahdism in mulla sadra’s philosophy and its reflection on artistic paintings

the study of literary texts based on psychological critique is one of the most common types of critiques, through which the critic explores the soul of the artist and discovers the latent layers of his soul and mind to know the artist further. haft peykar (seven beauties) work written by nezami consists of many types of archetypes because of its fictional type and mystical aspects. when it comes to applying the archetypes, the mystical symbols, and allusions are considered as one of the unique texts in the field of archetypal criticism. the structure of the gonbade sabz (green dome) story consists of some design elements that can be seen in most ancient iranian stories. in the description of individuality process of the hero in the gonbade sabz, nezami has used a set of analytical psychology archetypes such as anima, pirdana, shadow, desert, water, and green color. the emergence of the hero, the confrontation of reason and religion, temporary and elementary mastery of wisdom, travel and austerity, sharia (religion) guide, balance and ultimate relaxation, achieving a psychological unity, and the individuality in the shadow of the archetype of love, based on jung’s theory, are consistent with the outline of the psychological individuality process and can be analyzed.