خوانش مولد پیشینه های معماری ایران با هدف آشکارسازی تمهیدات فرمی بکار رفته در رابطه تزئین و معماری

پژوهش حاضر از شیوۀ جدیدی برای خوانش تزئینات سخن به میان می آورد که نه مانند مطالعات پیشین در این زمینه درگیر تفسیر اهداف تزئینات باشد و نه درگیر توصیف پیامد های آن؛ در عوض به خوانش نسبت میان تزئین و معماری می پردازد، که می تواند ابعاد تازه ای از تحولات درونی فرم معماری را برای ما آشکار سازد. اهمیت، تنوع و پیچیدگی تزئینات در معماری ایران، لزوم بررسی همه‌جانبۀ آن را دوچندان می کند و بر لزوم بهره گیری از انواع استراتژی های خوانش معماری تاکید می کند. به این منظور، مقاله پیش رو با تاکید بر اهمیت کاوش در ظرفیت سازمانی فرم پیشینه های معماری قصد دارد با خوانش تزئینات از طریق یک رویکرد فرمی، طبیعت تمهیدات فرمی و روابط و حالاتی که در طول تاریخ معماری ایران می توانند میان معماری و تزئینات (تزئین و شیء میزبان) میانجی‌گری کنند را آشکار سازد. این تمهیدات باتوجه‌به چارچوبی که توسط «رابطۀ تمهید و ماده» متعلق به نقد فرمالیستی ادبیات روسیه ایجادشده مورد بررسی قرار گرفته اند. رابطۀ تمهید و ماده هم به‌عنوان چارچوبی که می توان از طریق آن فرم معماری را در تمامیت خود درک کرد و مورد بررسی قرار داد و هم به‌عنوان روشی که می تواند به‌منظور تجزیه‌وتحلیل مولد پیشینه های معماری مورد استفاده قرار گیرد، در نظر گرفته شده است. این شیوه از ویژگی های بصری یا خودارجاعی تمهیدات چشم پوشی نمی کند اما هدف اصلیش آشکارسازی نقش ابزاری تمهیدات فرمی است و با خوانش تزئین به‌مثابۀ یکی از مولفه های فرم و آشکارسازی رابطه آن با سازمان فرمی معماری تلاش می کند دیاگرام‌های گوناگونی را با هدف تبیین نسبت میان تزئین و معماری و به‌عنوان واژگان جدیدی برای گسترش مرز های دیسیپلین معماری ارائه کند.اهداف پژوهش:بررسی حالات گوناگون رابطۀ بین تزئین و شیء میزبان (معماری).آشکارسازی طبیعت تمهیدات فرمی در رابطۀ میان معماری و تزئینات.سوالات پژوهش:در معماری رابطۀ بین تزئین و شیء میزبان شامل چه حالت هایی می تواند باشد؟تزئینات چگونه در سازمان فرم معماری منعکس می‌شوند؟

the generative reading of iranian architectural precedents with the aim of disclosing the formal devices employed in the relationship between ornament and architecture

this study aims to explore the generative capacity of iranian architectural precedents by focusing on disclosing the formal devices used in the relationship between ornament and architecture and discusses a new way of reading ornaments that is neither involved in interpreting the purposes of ornament nor in describing its consequences, instead it reads the relationship between ornament and architecture, which can reveal new dimensions of the internal evolution of architectural form.the importance, variety, and complexity of iranian architectural ornaments require appealing to different reading strategies for a complementary and comprehensive studies. in this way, this study, by pointing to the importance of exploring the organizational capacity of form of architectural precedents, intends to reveal the nature of formal devices, that can mediate between ornament and its host object (architecture).these devices are examined according to the framework established by the &relationship of device / material& belonging to the formalist criticism of russian literature, through which the architectural form can be understood and examined in its totality and also can be used as a method for generative analysis of architectural precedents. this method does not ignore the visual or self-referential character of the devices, but its main purpose is to reveal the instrumental role of formal devices, and by reading ornaments as one of the components of the architectural form, it tries to present various diagrams with the aim of explaining the relationship between ornament and architecture as new vocabulary to expand the boundaries of the discipline of architecture.